บัญชี · ภาษี · เงินเดือน · CPA Audit สำหรับ SME และบริษัทต่างชาติ

หน้าที่ทำบัญชีเริ่มนับตั้งแต่วันที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้ารับจดทะเบียนบริษัท ไม่ใช่วันที่เริ่มมีรายได้ บริษัทต้องจัดให้มีผู้ทำบัญชีที่ขึ้นทะเบียนกับสภาวิชาชีพบัญชี (FAP) ภายใน 60 วันนับจากวันจดทะเบียน และต้องเก็บเอกสารประกอบการลงบัญชีไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี บริษัทที่ยังไม่มีรายได้ก็ยังต้องปิดงบและยื่นงบการเงินประจำปี งบเปล่าไม่ได้แปลว่าไม่ต้องยื่น

EN: The duty to keep books starts on the DBD registration date, not on the first sale. A company must appoint an FAP-registered bookkeeper within 60 days of incorporation and retain source documents for at least five years. Dormant companies with zero revenue still file annual audited financial statements — a nil return is still a return.

รอบเดือนมาตรฐานคือ ยื่นภาษีหัก ณ ที่จ่าย (ภ.ง.ด.1, 3, 53) ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป, ยื่นเงินสมทบประกันสังคม (สปส.1-10) ภายในวันที่ 15, และยื่น ภ.พ.30 สำหรับ VAT ภายในวันที่ 15 หากยื่นผ่านระบบ e-Filing จะได้ขยายเวลาอีก 8 วัน หลังจากนั้นจึงปิดบัญชีเดือน กระทบยอดธนาคาร และออกงบทดลองให้ผู้บริหารดูภายในสัปดาห์ที่สามของเดือนถัดไป

EN: A standard month: withholding-tax returns (PND 1, 3, 53) by the 7th, social-security contributions (SSO 1-10) by the 15th, and the PP30 VAT return by the 15th — e-Filing adds eight extra days. Books are then closed, bank accounts reconciled and a management trial balance issued in the third week of the following month.

ต้องจดทะเบียน VAT ภายใน 30 วันนับจากวันที่รายได้จากการขายสินค้าหรือบริการเกิน 1.8 ล้านบาทในรอบปีภาษี การจดก่อนถึงเกณฑ์ทำได้โดยสมัครใจ ซึ่งมักคุ้มเมื่อลูกค้าเป็นนิติบุคคลที่ต้องการใบกำกับภาษีหรือเมื่อมีภาษีซื้อจากการลงทุนก้อนใหญ่ ข้อแลกเปลี่ยนคือต้องยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือนแม้ไม่มีรายการ และต้องออกใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบทุกครั้ง

EN: Registration is compulsory within 30 days of exceeding THB 1.8 million of annual turnover. Voluntary early registration is allowed and usually pays off when your customers are companies that need tax invoices, or when large capital purchases create input VAT. The trade-off: a PP30 must be filed every month, even a nil one, and full-format tax invoices become mandatory.

VAT 0% เช่น การส่งออกสินค้าและบริการที่ใช้ในต่างประเทศ ยังอยู่ในระบบ VAT จึงขอคืนภาษีซื้อได้เต็มจำนวน ส่วนกิจการที่ได้รับยกเว้น เช่น การศึกษา การรักษาพยาบาล การให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ อยู่นอกระบบ จึงขอคืนภาษีซื้อไม่ได้และต้องบันทึกเป็นต้นทุน ผู้ส่งออกที่จัดประเภทผิดมักเสียสิทธิ์ขอคืนภาษีซื้อหลักแสนต่อปีโดยไม่รู้ตัว

EN: Zero-rating (exports of goods and services consumed abroad) keeps you inside the VAT system, so input VAT is fully refundable. Exemption (education, healthcare, immovable-property leasing) puts you outside it: input VAT becomes an unrecoverable cost. Exporters that mis-classify supplies routinely forfeit six-figure annual refunds without realising it.

อัตราที่ใช้บ่อยที่สุด: ค่าบริการและค่าจ้างทำของ 3%, ค่าโฆษณา 2%, ค่าเช่า 5%, ค่าขนส่ง 1%, ค่าวิชาชีพอิสระ 3% และเงินปันผล 10% การจ่ายให้บุคคลธรรมดาใช้ ภ.ง.ด.3 จ่ายให้นิติบุคคลใช้ ภ.ง.ด.53 ผู้จ่ายต้องออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายทุกครั้ง หากลืมหักไว้ ผู้จ่ายเป็นผู้รับผิดชอบภาษีนั้นเองพร้อมเบี้ยปรับ

EN: The everyday rates: 3% on services and hire-of-work, 2% on advertising, 5% on rent, 1% on transport, 3% on professional fees and 10% on dividends. Payments to individuals go on PND 3, to companies on PND 53. A withholding certificate must be issued each time — if you forget to withhold, the payer absorbs the tax plus surcharge.

ต้องยื่น ภ.ง.ด.54 และหักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตรา 15% สำหรับค่าสิทธิ ดอกเบี้ย และค่าบริการบางประเภทที่จ่ายให้ผู้รับในต่างประเทศ อัตรานี้อาจลดลงหรือยกเว้นได้ตามอนุสัญญาภาษีซ้อนที่ไทยทำไว้กว่า 60 ประเทศ โดยต้องมีหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษี นอกจากนี้ยังอาจต้องนำส่ง VAT แทนผู้ประกอบการต่างประเทศด้วยแบบ ภ.พ.36

EN: Yes — PND 54 applies, typically at 15% on royalties, interest and certain service fees paid offshore. Thailand's 60-plus double-tax treaties can reduce or eliminate that rate, provided you hold the supplier's tax-residence certificate. A self-assessed VAT return (PP36) is often required on the same payment.

ต้องขึ้นทะเบียนนายจ้างและลูกจ้างภายใน 30 วันนับจากวันที่มีลูกจ้างคนแรก เงินสมทบคำนวณ 5% ของค่าจ้าง โดยมีฐานสูงสุด 15,000 บาท จึงคิดเป็นสูงสุด 750 บาทต่อคนต่อเดือน ทั้งฝั่งลูกจ้างและนายจ้าง ต้องนำส่งภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ลูกจ้างต่างชาติที่มีใบอนุญาตทำงานก็อยู่ในระบบนี้เช่นกัน ยกเว้นบางกรณีตามข้อตกลงระหว่างประเทศ

EN: Within 30 days of hiring the first employee. Contributions are 5% of wages capped at a THB 15,000 base — a maximum of THB 750 each from employee and employer per month — remitted by the 15th of the following month. Foreign staff holding work permits are covered too, save for limited treaty exceptions.

ค่าชดเชยขั้นต่ำตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานคิดตามอายุงาน: ครบ 120 วันแต่ไม่ถึง 1 ปี ได้ 30 วัน, 1–3 ปี ได้ 90 วัน, 3–6 ปี ได้ 180 วัน, 6–10 ปี ได้ 240 วัน, 10–20 ปี ได้ 300 วัน และ 20 ปีขึ้นไป ได้ 400 วันของค่าจ้างอัตราสุดท้าย ค่าชดเชยส่วนที่ไม่เกิน 300,000 บาทและอายุงาน 5 ปีขึ้นไปได้รับสิทธิ์ยกเว้นภาษีบางส่วน จึงควรคำนวณภาษีแยกจากเงินเดือนปกติ

EN: Under the Labour Protection Act severance scales with service: 30 days' pay after 120 days, 90 days after one year, 180 after three, 240 after six, 300 after ten and 400 days after twenty years, based on the final wage rate. Part of the payment is tax-privileged for staff with five-plus years, so it should be computed separately from regular payroll.

ต้องมีทุกบริษัทจำกัด ไม่มีข้อยกเว้นตามขนาด งบการเงินต้องผ่านการตรวจสอบและแสดงความเห็นโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต แล้วนำเสนอที่ประชุมผู้ถือหุ้นภายใน 4 เดือนนับจากวันสิ้นรอบบัญชี จากนั้นยื่น ส.บช.3 และงบการเงินต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าภายใน 1 เดือนหลังที่ประชุม และยื่น ภ.ง.ด.50 ต่อกรมสรรพากรภายใน 150 วัน ห้างหุ้นส่วนขนาดเล็กบางประเภทใช้ผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) แทนได้

EN: Yes — every limited company, regardless of size. Statements must carry a CPA opinion, be approved by shareholders within four months of year-end, filed with the DBD (SBC 3) within one month of that meeting, and reported to the Revenue Department on PND 50 within 150 days. Only certain small partnerships may use a Tax Auditor instead.

ควรเริ่มเตรียม 2–3 เดือนก่อนสิ้นรอบบัญชี งานที่ทำให้ปิดงบช้าที่สุดคือการยืนยันยอดลูกหนี้-เจ้าหนี้ การตรวจนับสินค้าคงเหลือ ณ วันสิ้นปี และเอกสารเงินกู้กรรมการที่ไม่มีสัญญารองรับ หากเริ่มปลายเดือนมกราคมสำหรับรอบปฏิทิน มักชนกับคิวผู้สอบบัญชีและเสี่ยงยื่น ภ.ง.ด.50 ไม่ทัน 150 วัน การนัดตรวจนับสินค้าล่วงหน้าเป็นตัวชี้ขาดว่าปิดงบทันหรือไม่

EN: Two to three months before year-end. The usual bottlenecks are AR/AP confirmations, the physical stock count on the closing date, and undocumented director loans. Starting in late January for a calendar year-end collides with peak auditor capacity and puts the 150-day PND 50 deadline at risk; booking the stock count early is what decides whether you file on time.

ต้องแยกให้ชัดว่าเป็นเงินกู้ยืมกรรมการหรือเป็นการเพิ่มทุน หากเป็นเงินกู้ต้องมีสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร กำหนดอัตราดอกเบี้ยที่สมเหตุสมผลตามราคาตลาด และเสียอากรแสตมป์ มิฉะนั้นสรรพากรอาจประเมินดอกเบี้ยรับให้บริษัทเองตามมาตรา 65 ทวิ กรณีโอนจากต่างประเทศควรเก็บ FET/Bank Credit Advice ไว้ เพราะเป็นหลักฐานสำคัญเมื่อจะส่งเงินคืนออกนอกประเทศในอนาคต

EN: Decide up front whether it is a director loan or paid-up capital. A loan needs a written agreement, an arm's-length interest rate and stamp duty — otherwise the Revenue Department may impute interest income under Section 65 bis. For inbound transfers, keep the FET/credit advice: it is the evidence you need to repatriate the funds later.

บริษัท BOI ต้องแยกบัญชีกิจการที่ได้รับส่งเสริมออกจากกิจการที่ไม่ได้รับส่งเสริมอย่างชัดเจน ทั้งรายได้ ต้นทุน และค่าใช้จ่ายร่วมที่ต้องมีเกณฑ์ปันส่วนที่อธิบายได้ เพราะกำไรเฉพาะส่วนที่ได้รับส่งเสริมจึงได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล นอกจากนี้ยังต้องรายงานผลการดำเนินงานประจำปีต่อ BOI และควบคุมทะเบียนเครื่องจักรและวัตถุดิบที่ใช้สิทธิยกเว้นอากรขาเข้าให้ตรงกับระบบ eMT/RMTS

EN: BOI companies must ring-fence promoted from non-promoted activities across revenue, cost and shared overheads, with a defensible allocation basis — only promoted profit is exempt from corporate income tax. They also file an annual performance report with the BOI and must keep machinery and raw-material registers aligned with the eMT/RMTS systems.

มีสามส่วน: ค่าปรับอาญาสำหรับการยื่นแบบล่าช้า, เบี้ยปรับซึ่งอาจสูงถึง 1–2 เท่าของภาษีที่ต้องชำระ และเงินเพิ่มอีก 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ค้าง โดยไม่มีการทบต้นแต่นับเศษของเดือนเป็นหนึ่งเดือน หากยื่นเองก่อนถูกเรียกตรวจมักขอลดเบี้ยปรับได้มาก แต่ถ้ารอจนสรรพากรออกหนังสือเชิญพบ อำนาจต่อรองจะลดลงทันที

EN: Three layers: a criminal fine for late filing, a penalty of up to one or two times the tax due, and a 1.5% monthly surcharge on unpaid tax — not compounded, but part-months count as full months. Filing voluntarily before an audit letter arrives usually secures a large penalty reduction; waiting until the Revenue Department calls you in removes that leverage.

กรมพัฒนาธุรกิจการค้าปรับทั้งบริษัทและกรรมการผู้มีอำนาจเป็นรายบุคคล และบันทึกประวัติการยื่นล่าช้าไว้ในระบบ ซึ่งธนาคารและคู่ค้าตรวจสอบได้เมื่อขอสินเชื่อหรือเข้าประมูลงาน หากขาดการยื่นติดต่อกันหลายปี บริษัทเสี่ยงถูกขีดชื่อออกจากทะเบียนเป็นบริษัทร้าง การกู้คืนสถานะต้องยื่นคำร้องต่อศาลซึ่งใช้เวลาและค่าใช้จ่ายสูงกว่าการยื่นให้ตรงเวลามาก

EN: The DBD fines the company and each authorised director personally, and the late-filing history stays on the public record that banks and tender committees check. Miss several consecutive years and the company can be struck off as defunct — restoring it requires a court petition that costs far more time and money than filing on time.

หลักเกณฑ์คือต้องออกรายงานภาษีตามรูปแบบกรมสรรพากรได้และผู้ถือหุ้นต่างชาติต้องอ่านงบเป็นภาษาอังกฤษได้ PEAK และ FlowAccount แข็งแรงด้านแบบภาษีไทยและใบกำกับภาษี ส่วน Xero และ QuickBooks เหมาะกับการรวมงบกับบริษัทแม่ต่างประเทศแต่ต้องมีเวิร์กชีตแปลงเป็นแบบภาษีไทย หลายบริษัทเลือกใช้ระบบไทยเป็นฐานแล้วส่งงบสรุปสองภาษาให้บริษัทแม่ทุกเดือนแทนการฝืนใช้ระบบเดียว

EN: Two tests: can it output Revenue Department-format tax reports, and can foreign shareholders read the statements in English? PEAK and FlowAccount excel at Thai returns and tax invoices; Xero and QuickBooks suit group consolidation but need a conversion worksheet for Thai filings. Most companies run a Thai-native ledger and issue a bilingual monthly pack to the parent rather than forcing one system to do both.

ยังไม่บังคับทุกราย แต่กรมสรรพากรผลักดันอย่างต่อเนื่องและลูกค้าองค์กรขนาดใหญ่เริ่มกำหนดเป็นเงื่อนไขในการเป็นคู่ค้า ข้อดีคือลดต้นทุนกระดาษ ค้นย้อนหลังได้เร็ว และลดข้อโต้แย้งเรื่องใบกำกับสูญหายเมื่อถูกตรวจสอบ การเข้าระบบต้องมีใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์และผู้ให้บริการที่ผ่านการรับรอง ควรวางแผนย้ายระบบในช่วงต้นรอบบัญชีเพื่อไม่ให้เลขที่เอกสารซ้อนกัน

EN: Not yet universal, but the Revenue Department keeps expanding it and large corporate buyers increasingly demand it from vendors. Benefits: no paper costs, instant retrieval, and no lost-invoice disputes during an audit. You need a digital certificate and a certified service provider — migrate at the start of a fiscal year so document numbering doesn't overlap.

บุคคลธรรมดาเสียภาษีอัตราก้าวหน้า 0–35% และอาจเลือกหักค่าใช้จ่ายเหมาได้โดยไม่ต้องเก็บเอกสารครบ ส่วนนิติบุคคลเสียภาษี 20% โดย SME ที่ทุนไม่เกิน 5 ล้านและรายได้ไม่เกิน 30 ล้าน ได้อัตราลดหลั่นเริ่มที่ยกเว้น 300,000 บาทแรก แลกกับภาระเอกสารที่เข้มกว่ามาก จุดคุ้มทุนโดยทั่วไปอยู่ที่กำไรราวปีละ 1 ล้านบาทขึ้นไป แต่ต้องดูเรื่องการนำกำไรออกเป็นเงินปันผลประกอบด้วย

EN: Individuals pay progressive 0–35% and may use standard deductions without full documentation. Companies pay 20%, with reduced SME bands (first THB 300,000 exempt) for those under THB 5m capital and THB 30m revenue — in exchange for far stricter documentation. The crossover is usually around THB 1m of annual profit, once dividend extraction is factored in.

ทำได้และเป็นเรื่องปกติ สิ่งที่ต้องขอคืนให้ครบคือสมุดรายวัน บัญชีแยกประเภท งบทดลองล่าสุด รายงานภาษีซื้อ-ภาษีขาย สำเนาแบบภาษีที่ยื่นแล้วพร้อมใบเสร็จ ทะเบียนทรัพย์สิน และไฟล์สำรองข้อมูลในโปรแกรมบัญชี รวมถึงหนังสือแจ้งการเปลี่ยนผู้ทำบัญชีในระบบ e-Accountant ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ควรเลือกจุดตัดที่สิ้นเดือนหลังยื่นแบบครบแล้วเพื่อไม่ให้เกิดช่องว่างการยื่น

EN: Yes, and it is routine. Recover the journals, general ledger, latest trial balance, input/output VAT reports, filed returns with payment receipts, the fixed-asset register and a backup of the software file — plus the DBD e-Accountant change notification. Cut over at a month-end after all returns are filed so no filing gap opens up.

โดยหลักถือเป็นรายจ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี เพราะพิสูจน์ผู้รับไม่ได้ ทางออกที่สรรพากรยอมรับคือใช้ใบรับรองแทนใบเสร็จรับเงินพร้อมสำเนาบัตรประชาชนผู้รับ หลักฐานการจ่ายเงินผ่านธนาคาร และเอกสารแสดงว่ารายจ่ายนั้นเกี่ยวข้องกับกิจการจริง เช่น รูปถ่ายงานหรือใบส่งของ ยิ่งจ่ายเงินสดมากยิ่งเสี่ยงถูกปรับปรุงรายการเมื่อถูกตรวจสอบ

EN: By default they are non-deductible under Section 65 ter because the recipient cannot be proven. The accepted workaround is a payee certificate with a copy of the recipient's ID, bank evidence of payment, and proof the cost relates to the business (job photos, delivery notes). The more cash you pay, the more likely an audit adjustment.

ต้องมีกำไรสะสมเพียงพอ จัดสรรทุนสำรองตามกฎหมายอย่างน้อย 5% ของกำไรสุทธิจนครบ 10% ของทุนจดทะเบียน มีมติที่ประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติ แล้วหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% นำส่งด้วย ภ.ง.ด.2 ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป การโอนออกนอกประเทศต้องแจ้งวัตถุประสงค์กับธนาคารและแนบมติพร้อมหลักฐานการหักภาษี บางอนุสัญญาภาษีซ้อนกำหนดอัตราต่างออกไป จึงควรตรวจก่อนโอน

EN: You need sufficient retained earnings, the statutory reserve (5% of net profit until it reaches 10% of registered capital), a shareholders' resolution, and 10% withholding tax remitted on PND 2 by the 7th of the following month. The outward transfer requires the bank to see the resolution and withholding evidence; some treaties set a different rate, so check before remitting.

ตาม พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 บริษัทจำกัดต้องจัดให้มีการประชุมอนุมัติงบการเงินภายใน 4 เดือนนับแต่วันสิ้นรอบบัญชี และนำส่งงบต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าผ่านระบบ DBD e-Filing ภายใน 1 เดือนหลังที่ประชุมอนุมัติ ส่วนแบบ ภ.ง.ด.50 ยื่นต่อกรมสรรพากรภายใน 150 วันนับแต่วันสิ้นรอบบัญชี โดยทั่วไปการยื่นออนไลน์จะได้ขยายเวลาเพิ่มตามประกาศกระทรวงการคลังที่มีผลในปีนั้น ควรตรวจกำหนดการปีปัจจุบันที่ rd.go.th และ dbd.go.th ก่อนวางแผนปิดงบ

EN: Under the Accounting Act B.E. 2543, a limited company must have its financial statements approved by shareholders within four months of the fiscal year end and submit them to the DBD via e-Filing within one month of that meeting. The PND.50 corporate income tax return is due to the Revenue Department within 150 days of year end. Online filing usually carries an extension announced each year — confirm the current dates on rd.go.th and dbd.go.th.

ภ.ง.ด.51 คือแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งรอบบัญชี ยื่นภายใน 2 เดือนนับแต่วันสุดท้ายของ 6 เดือนแรกของรอบบัญชี บริษัททั่วไปประมาณการกำไรทั้งปีแล้วชำระภาษีครึ่งหนึ่ง หากประมาณการกำไรขาดไปเกินร้อยละ 25 โดยไม่มีเหตุอันสมควร ประมวลรัษฎากรกำหนดเงินเพิ่มบนภาษีส่วนที่ขาด จึงควรใช้ตัวเลขจริงถึงเดือนที่ 6 บวกประมาณการที่มีเอกสารรองรับ รายละเอียดปัจจุบันดูที่ rd.go.th

EN: PND.51 is the half-year corporate income tax return, due within two months after the end of the first six months of the fiscal year. Most companies estimate full-year profit and pay half the tax. If the estimate falls short by more than 25% without reasonable cause, the Revenue Code imposes a surcharge on the shortfall — so base the estimate on six months of actual figures plus a documented forecast. See rd.go.th for current rules.

ผู้ประกอบการที่มีรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.01) ภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกินเกณฑ์ ส่วนกิจการที่ยังไม่ถึงเกณฑ์สามารถจดโดยสมัครใจได้ ซึ่งมักทำเมื่อต้องออกใบกำกับภาษีให้ลูกค้าองค์กรหรือต้องการเครดิตภาษีซื้อ เมื่อจดแล้วต้องยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือนแม้ไม่มีรายการ ตรวจแบบและกำหนดเวลาปัจจุบันที่ rd.go.th

EN: A business whose sales or service income exceeds THB 1.8 million per year must file VAT registration (PP.01) within 30 days of crossing the threshold. Below the threshold, voluntary registration is allowed and is common when corporate clients need tax invoices or when input VAT credits matter. Once registered, PP.30 must be filed monthly even with nil activity. Confirm current forms and deadlines at rd.go.th.

อัตราหักภาษี ณ ที่จ่ายขึ้นกับประเภทเงินได้ตามประมวลรัษฎากรและคำสั่งกรมสรรพากร ท.ป. ที่เกี่ยวข้อง โดยทั่วไปค่าบริการและค่าจ้างทำของนิติบุคคลในไทยอยู่ที่ 3% ค่าโฆษณา 2% ค่าเช่า 5% ค่าวิชาชีพอิสระ 3% และเงินปันผล 10% ผู้จ่ายต้องออกหนังสือรับรองการหักภาษีและนำส่งด้วย ภ.ง.ด.53 (นิติบุคคล) หรือ ภ.ง.ด.3 (บุคคลธรรมดา) ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป กรณีจ่ายออกต่างประเทศต้องดูอนุสัญญาภาษีซ้อนประกอบ

EN: Withholding rates depend on the income type under the Revenue Code and related Departmental Instructions. Commonly: 3% on services and hire-of-work paid to Thai juristic persons, 2% on advertising, 5% on rent, 3% on professional fees and 10% on dividends. The payer issues a withholding certificate and remits via PND.53 (companies) or PND.3 (individuals) by the 7th of the following month. Cross-border payments must also be checked against the applicable double tax treaty.

นายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 1 คนขึ้นไปต้องขึ้นทะเบียนนายจ้างและขึ้นทะเบียนผู้ประกันตนกับสำนักงานประกันสังคมภายใน 30 วันนับแต่วันรับลูกจ้าง จากนั้นนำส่งเงินสมทบพร้อมแบบ สปส.1-10 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป อัตราเงินสมทบมาตรา 33 ตามกฎหมายคือฝ่ายละ 5% ของค่าจ้าง โดยมีเพดานฐานค่าจ้างที่ประกาศกำหนด และรัฐบาลอาจออกประกาศลดอัตราชั่วคราวเป็นช่วง ๆ ตรวจอัตราที่บังคับใช้ปัจจุบันที่ sso.go.th

EN: An employer with one or more employees must register the company and its insured persons with the Social Security Office within 30 days of hiring, then remit contributions with form SPS.1-10 by the 15th of the following month. The statutory Section 33 rate is 5% from each side of wages, subject to the announced wage ceiling; temporary reduced rates are issued from time to time. Verify the rate currently in force at sso.go.th.

เงินเดือนชาวต่างชาติต้องหักภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาและนำส่ง ภ.ง.ด.1 เช่นเดียวกับพนักงานไทย และต้องขึ้นประกันสังคมหากอยู่ในข่ายมาตรา 33 นอกจากนี้กรมการจัดหางานและสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองมักใช้เอกสารเงินเดือน ภ.ง.ด.1/ภ.ง.ด.91 และงบการเงินประกอบการพิจารณาต่อใบอนุญาตทำงานและวีซ่า ตัวเลขในเอกสารทุกชุดจึงต้องสอดคล้องกัน หากเงินเดือนที่แจ้งกับที่หักภาษีจริงไม่ตรงกันมักเป็นเหตุให้เรื่องถูกตีกลับ

EN: Foreign employees' salaries are subject to personal income tax withholding and PND.1 filing just like Thai staff, plus social security where Section 33 applies. The Department of Employment and Immigration routinely rely on PND.1/PND.91 records and audited financial statements when reviewing work permit and visa extensions, so payroll, tax filings and accounts must agree. Mismatches between declared salary and actual withholding are a common cause of rejection.

ประมวลรัษฎากรกำหนดทั้งค่าปรับอาญาสำหรับการไม่ยื่นแบบตามกำหนด และเงินเพิ่มคำนวณเป็นรายเดือนบนภาษีที่ต้องชำระ อีกทั้งกรณี VAT ยังมีเบี้ยปรับตามลักษณะความผิด ส่วนการนำส่งงบการเงินล่าช้ามีโทษปรับตาม พ.ร.บ.การบัญชี ทั้งบริษัทและกรรมการผู้มีอำนาจ อัตราที่ใช้จริงขึ้นกับประเภทแบบ ระยะเวลาที่ล่าช้า และดุลพินิจของเจ้าพนักงาน จึงควรตรวจกับสรรพากรพื้นที่หรือ dbd.go.th ก่อนประเมินภาระที่แท้จริง

EN: The Revenue Code imposes criminal fines for failing to file on time plus a monthly surcharge on tax due; VAT cases can also carry a penalty depending on the nature of the default. Late submission of financial statements is separately fineable under the Accounting Act, for both the company and its authorised directors. Actual amounts depend on the form, the length of delay and officer discretion — check with your Area Revenue Office or dbd.go.th before estimating exposure.

e-Tax Invoice & e-Receipt คือระบบออกใบกำกับภาษีและใบรับในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ที่ลงลายมือชื่อดิจิทัลและนำส่งข้อมูลให้กรมสรรพากร ปัจจุบันเป็นระบบที่ผู้ประกอบการจด VAT สมัครใช้ได้ ไม่ใช่ข้อบังคับทั่วไปสำหรับทุกกิจการ ข้อดีคือลดงานเก็บเอกสารกระดาษและตรวจสอบย้อนหลังง่าย ส่วนกิจการขนาดเล็กที่ออกใบไม่มากยังใช้รูปแบบกระดาษได้ตามเงื่อนไขที่กำหนด ตรวจสถานะข้อบังคับล่าสุดและรายชื่อผู้ให้บริการที่ etax.rd.go.th

EN: e-Tax Invoice & e-Receipt is the Revenue Department's system for issuing digitally signed electronic tax invoices and receipts and transmitting the data to the Department. It is currently an opt-in system for VAT registrants rather than a blanket requirement. Benefits are less paper archiving and easier audit trails; small issuers may still use paper documents under the prescribed conditions. Check the latest mandate status and certified service providers at etax.rd.go.th.

ต้อง — กฎหมายกำหนดให้บริษัทจำกัดจัดทำงบการเงินที่ได้รับการตรวจสอบและแสดงความเห็นโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ทุกรอบบัญชี แม้ยังไม่มีรายได้หรือยังไม่เริ่มดำเนินกิจการ งบที่ไม่มีรายการเรียกกันว่า “งบเปล่า” แต่ยังต้องผ่านการตรวจสอบและนำส่ง DBD พร้อมยื่น ภ.ง.ด.50 ตามกำหนด ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนขนาดเล็กมีข้อยกเว้นบางกรณีตามประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ควรตรวจเงื่อนไขที่ dbd.go.th

EN: Yes. A Thai limited company must have its financial statements audited and opined on by a licensed CPA every fiscal year, even with no revenue or no operations. A dormant set of accounts still has to be audited, filed with the DBD and accompanied by a PND.50 return. Certain small registered partnerships have exemptions under DBD notifications — confirm the conditions at dbd.go.th.

ตาม พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีต้องจัดให้มี “ผู้ทำบัญชี” ที่มีคุณสมบัติและขึ้นทะเบียนตามที่อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้ากำหนด และผู้ทำบัญชีต้องพัฒนาความรู้ต่อเนื่องตามเกณฑ์สภาวิชาชีพบัญชี ส่วนเอกสารประกอบการลงบัญชีและบัญชีต้องเก็บรักษาไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปีนับแต่วันปิดบัญชี โดยกรณีเฉพาะอธิบดีอาจกำหนดให้เก็บนานกว่านั้น ควรเก็บทั้งฉบับกระดาษและไฟล์สำรอง

EN: Under the Accounting Act B.E. 2543, every company must appoint a qualified registered bookkeeper meeting the DBD Director-General's criteria, and that bookkeeper must maintain continuing professional development under the Federation of Accounting Professions rules. Accounts and supporting documents must be kept for at least five years from the closing date, and longer where the Director-General so requires. Keep both paper originals and digital backups.

ประมวลรัษฎากรกำหนดให้ผู้ประกอบการที่มีรายรับจากการขายสินค้าหรือบริการที่อยู่ในบังคับ VAT เกินเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดต่อปี ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกินเกณฑ์ ธุรกิจที่ยังไม่ถึงเกณฑ์สามารถจดโดยสมัครใจได้ ซึ่งมักคุ้มเมื่อลูกค้าเป็นนิติบุคคลที่ต้องการใบกำกับภาษี หรือมีภาษีซื้อจากการลงทุนสูง เมื่อจดแล้วต้องยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือนแม้เดือนนั้นไม่มีรายได้ ตรวจเกณฑ์ปีปัจจุบันที่ rd.go.th

EN: Under the Revenue Code, a business whose VATable turnover exceeds the statutory annual threshold must apply for VAT registration within 30 days of crossing it. Businesses below the threshold may register voluntarily, which usually pays off when customers are companies that need tax invoices, or when input VAT on equipment is large. Once registered, a PP.30 return is due monthly even in zero-revenue months. Confirm the current threshold on rd.go.th.

อัตรา 0% หมายถึงยังอยู่ในระบบ VAT แต่คิดภาษีขายที่ศูนย์ ผู้ประกอบการจึงยังขอคืนภาษีซื้อได้ ส่วนกิจการที่ได้รับยกเว้นจะอยู่นอกระบบ ไม่ต้องเรียกเก็บภาษีขาย แต่ก็ขอคืนภาษีซื้อไม่ได้ ต้องบันทึกเป็นต้นทุนแทน สำหรับผู้ส่งออกสินค้าและผู้ให้บริการที่ใช้ผลของบริการในต่างประเทศ การเข้าเงื่อนไข 0% ให้ผลดีกว่ามาก แต่ต้องเก็บหลักฐานการชำระเงินจากต่างประเทศและสัญญาให้ครบตามที่สรรพากรกำหนด

EN: Zero-rating keeps you inside the VAT system but charges output VAT at 0%, so input VAT stays refundable. Exemption puts the activity outside the system: no output VAT, but input VAT becomes a sunk cost. For exporters of goods and for service providers whose services are used abroad, qualifying for 0% is materially better — provided you retain the foreign payment evidence and contracts the Revenue Department requires on audit.

การขอคืนภาษีซื้อยอดสูงมักถูกเรียกตรวจ เอกสารที่ต้องพร้อมคือใบกำกับภาษีซื้อฉบับจริงที่ระบุชื่อ ที่อยู่ และเลขผู้เสียภาษีถูกต้อง รายงานภาษีซื้อ-ภาษีขาย หลักฐานการชำระเงินผ่านธนาคาร สัญญาหรือใบสั่งซื้อ และหลักฐานการรับมอบสินค้า/บริการ จุดที่ถูกปฏิเสธบ่อยคือใบกำกับภาษีที่ข้อมูลผู้ซื้อไม่ตรงกับทะเบียน หรือจ่ายเงินสดโดยไม่มีเส้นทางการเงิน ควรตรวจก่อนยื่นทุกครั้ง

EN: Large input-VAT refunds are commonly reviewed. Have ready: original tax invoices with a correct company name, address and tax ID; input/output VAT reports; bank payment evidence; contracts or purchase orders; and proof of delivery or service acceptance. The most frequent rejection reasons are buyer details that do not match the registration record, and cash payments with no traceable money trail. Check these before filing rather than after.

การจ่ายเงินได้ให้บุคคลธรรมดาใช้แบบ ภ.ง.ด.3 ส่วนการจ่ายให้นิติบุคคลใช้ ภ.ง.ด.53 ยื่นภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป (ยื่นออนไลน์มักได้ขยายเวลาเพิ่มตามประกาศ) อัตราแตกต่างตามประเภทเงินได้ เช่น ค่าบริการ ค่าจ้างทำของ ค่าเช่า ค่าโฆษณา และค่าขนส่ง มีอัตราไม่เท่ากัน ผู้จ่ายต้องออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายให้ผู้รับทุกครั้ง ตรวจอัตราปัจจุบันตามประเภทเงินได้ที่ rd.go.th ก่อนตั้งจ่าย

EN: Payments to individuals are reported on PND.3 and payments to companies on PND.53, both due by the 7th of the following month, with an online extension usually announced annually. Rates differ by income type — services, hire of work, rent, advertising and transport are not the same. The payer must issue a withholding tax certificate to every recipient. Verify the current rate for your income category on rd.go.th before the payment run.

การจ่ายเงินได้บางประเภทออกไปต่างประเทศต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งด้วยแบบ ภ.ง.ด.54 ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป และถ้าถือเป็นการรับบริการจากต่างประเทศที่ใช้ในไทย อาจต้องนำส่ง VAT ด้วยแบบ ภ.พ.36 อีกทางหนึ่ง อัตราอาจลดลงได้หากมีอนุสัญญาภาษีซ้อนกับประเทศผู้รับ โดยต้องมีหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษี (Certificate of Residence) ของคู่ค้าเป็นหลักฐานประกอบ

EN: Certain outbound payments require withholding remitted on form PND.54 by the 7th of the following month, and if the service is consumed in Thailand a self-assessed VAT filing on PP.36 may also be due. A double tax agreement with the recipient's country can reduce the rate, but only if you hold the counterparty's tax residence certificate on file as supporting evidence at the time of payment.

ขอให้ผู้จ่ายเงินออกใบแทนได้ โดยระบุข้อความว่าเป็นใบแทนพร้อมวันที่ออกและลายมือชื่อผู้มีอำนาจ ใบแทนใช้เป็นหลักฐานเครดิตภาษีได้เช่นเดียวกับฉบับจริง หากผู้จ่ายไม่ให้ความร่วมมือ ให้รวบรวมหลักฐานการรับเงินสุทธิ ใบแจ้งหนี้ และ statement ธนาคาร แล้วชี้แจงต่อเจ้าหน้าที่ ทางที่ปลอดภัยกว่าคือสแกนเก็บทุกฉบับทันทีที่ได้รับ และกระทบยอดกับรายได้ทุกไตรมาสแทนที่จะรอปลายปี

EN: Ask the payer to issue a substitute certificate marked as a replacement, dated and signed by an authorised person — it supports the tax credit exactly as the original does. If the payer will not cooperate, assemble the net-payment evidence, invoices and bank statements and explain the position to the officer. The safer habit is to scan every certificate on receipt and reconcile against revenue quarterly rather than at year end.

นายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 1 คนขึ้นไปต้องขึ้นทะเบียนนายจ้างและขึ้นทะเบียนผู้ประกันตนกับสำนักงานประกันสังคมภายใน 30 วันนับแต่วันที่รับลูกจ้างเข้าทำงาน ลูกจ้างต่างชาติที่ทำงานถูกกฎหมายและมีใบอนุญาตทำงานอยู่ในข่ายต้องเข้าระบบเช่นเดียวกับคนไทย เงินสมทบต้องนำส่งภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป การนำส่งช้ามีเงินเพิ่มรายเดือน ตรวจอัตราเงินสมทบปีปัจจุบันที่ sso.go.th

EN: An employer with one or more employees must register as an employer and enrol insured persons with the Social Security Office within 30 days of the first hire. Legally employed foreign staff holding a work permit are generally covered on the same basis as Thai employees. Contributions are remitted by the 15th of the following month, with monthly surcharges for late payment. Check the current contribution rate on sso.go.th.

ภ.ง.ด.1 คือแบบนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่ายจากเงินเดือนรายเดือน ยื่นภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป ส่วน ภ.ง.ด.1ก เป็นแบบสรุปเงินได้และภาษีที่หักไว้ทั้งปีของลูกจ้างทุกคน ยื่นปีละครั้งภายในเดือนกุมภาพันธ์ของปีถัดไป การไม่ยื่นหรือยื่นข้อมูลไม่ตรงกันระหว่างสองแบบเป็นสัญญาณให้สรรพากรตรวจสอบ และทำให้ลูกจ้างยื่น ภ.ง.ด.90/91 ไม่ตรง จึงควรกระทบยอดเงินเดือนกับแบบทั้งสองก่อนปิดปี

EN: PND.1 is the monthly remittance of tax withheld from salaries, due by the 7th of the following month. PND.1 Kor is the annual summary of each employee's income and tax withheld, filed once by February of the following year. Missing filings, or mismatches between the two, are a classic audit trigger and also break employees' own PND.90/91 returns — reconcile payroll to both forms before closing the year.

พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานกำหนดอัตราค่าชดเชยเป็นขั้นตามอายุงาน ยิ่งทำงานนานยิ่งได้มากขึ้น และแยกจากค่าบอกกล่าวล่วงหน้า ค่าชดเชยบางส่วนได้รับสิทธิยกเว้นภาษีตามหลักเกณฑ์ที่ประมวลรัษฎากรกำหนด ส่วนที่เกินต้องนำไปรวมคำนวณภาษี การคำนวณผิดพลาดที่พบบ่อยคือใช้ฐานเงินเดือนสุดท้ายไม่รวมค่าจ้างประจำอื่น ควรตรวจสัญญาจ้าง โครงสร้างค่าจ้าง และเหตุแห่งการเลิกจ้างก่อนออกหนังสือ

EN: The Labour Protection Act sets severance in bands rising with length of service, and it is separate from payment in lieu of notice. Part of statutory severance can qualify for tax relief under Revenue Code rules, with the excess taxable. The common error is basing the calculation on base salary only while ignoring other regular wage components — review the contract, wage structure and grounds for termination before issuing the notice.

ต้องมี บริษัทจำกัดทุกแห่งที่จดทะเบียนในไทยต้องจัดให้งบการเงินประจำปีได้รับการตรวจสอบและแสดงความเห็นโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ก่อนนำส่งกรมพัฒนาธุรกิจการค้า แม้เป็นงบเปล่าที่ไม่มีรายการเคลื่อนไหวก็ยังต้องผ่านการตรวจสอบและยื่นตามกำหนด การปล่อยไม่ยื่นสะสมหลายปีทำให้มีค่าปรับทั้งบริษัทและกรรมการ และเป็นอุปสรรคเมื่อจะปิดบริษัทหรือขอสินเชื่อในภายหลัง

EN: Yes. Every Thai limited company must have its annual financial statements audited and opined on by a licensed CPA before submission to the DBD, including dormant companies with no transactions. Skipping filings for several years accumulates penalties against both the company and its directors, and becomes an obstacle later when closing the company or applying for credit facilities.

ควรเริ่มรวบรวมเอกสารตั้งแต่เดือนแรกหลังสิ้นรอบบัญชี เพราะต้องเผื่อเวลาให้ผู้สอบบัญชีทำงานและนัดประชุมผู้ถือหุ้นภายใน 4 เดือน เอกสารหลักคือ statement ธนาคารทุกบัญชีครบปี ทะเบียนทรัพย์สิน สัญญาเช่าและสัญญาสำคัญ รายงานภาษีซื้อ-ขายและแบบที่ยื่นทั้งปี รายละเอียดลูกหนี้เจ้าหนี้คงค้าง สต๊อกคงเหลือ ณ วันสิ้นงวด และรายการเงินให้กู้ยืมกรรมการ ซึ่งเป็นจุดที่ผู้สอบบัญชีถามมากที่สุด

EN: Start collecting in the first month after year end, because the auditor needs working time and the shareholder meeting must happen within four months. Core items: full-year bank statements for every account, the fixed asset register, leases and material contracts, VAT reports and all returns filed, aged receivables and payables, closing stock counts, and director loan balances — the last being the item auditors question most often.

ความเห็นแบบมีเงื่อนไขหมายความว่าผู้สอบบัญชีพบเรื่องที่ไม่สามารถตรวจสอบได้เพียงพอหรือมีข้อขัดแย้งกับมาตรฐานบัญชี งบยังยื่นได้ตามปกติ แต่ธนาคาร คู่ค้า และหน่วยงานที่พิจารณาใบอนุญาตหรือสิทธิ BOI มักขอคำอธิบายเพิ่ม สาเหตุที่พบบ่อยคือเอกสารรับ-จ่ายไม่ครบ สต๊อกนับไม่ได้ และเงินกู้ยืมกรรมการที่ไม่มีสัญญา แก้ได้ด้วยการวางระบบเอกสารตั้งแต่ต้นปีถัดไป

EN: A qualified opinion means the auditor could not obtain sufficient evidence, or disagreed with an accounting treatment. The statements can still be filed, but banks, counterparties and agencies reviewing licences or BOI privileges usually ask for an explanation. The usual causes are incomplete supporting documents, stock that could not be counted, and undocumented director loans — all fixable by tightening document flow from the start of the next year.

บริษัทลูกเป็นนิติบุคคลไทยแยกต่างหาก เสียภาษีจากกำไรทั่วโลกของนิติบุคคลนั้น และจ่ายเงินปันผลออกไปโดยมีภาษีหัก ณ ที่จ่าย ส่วนสาขาไม่ใช่นิติบุคคลแยก เสียภาษีเฉพาะกำไรที่เกิดในไทย และการส่งกำไรกลับสำนักงานใหญ่มีภาระภาษีตามประมวลรัษฎากรเช่นกัน ทั้งสองรูปแบบต้องทำบัญชี ปิดงบ และมีผู้สอบบัญชี แต่สาขามักถูกตรวจเรื่องการปันส่วนค่าใช้จ่ายจากสำนักงานใหญ่มากกว่า

EN: A subsidiary is a separate Thai legal entity taxed on that entity's worldwide profit, with withholding applying to dividends paid out. A branch is not a separate entity, is taxed on Thai-source profit, and profit remittance to head office also carries a Revenue Code charge. Both must keep books, close annual accounts and appoint an auditor, but branches attract more scrutiny over head-office cost allocations.

กฎ transfer pricing ใช้กับนิติบุคคลที่มีรายได้ถึงเกณฑ์ตามที่กฎหมายกำหนดและมีธุรกรรมกับบริษัทในเครือ ต้องยื่นรายงานข้อมูลระหว่างกัน (Disclosure Form) พร้อมแบบ ภ.ง.ด.50 และต้องพร้อมจัดทำ Local File เมื่อสรรพากรร้องขอภายในกำหนด ราคาที่ใช้ระหว่างกันต้องเทียบเคียงได้กับราคาตลาด ธุรกรรมที่ถูกตรวจบ่อยคือค่าบริหารจัดการจากบริษัทแม่ ค่าสิทธิ และดอกเบี้ยเงินกู้ในเครือ ตรวจเกณฑ์รายได้ปัจจุบันที่ rd.go.th

EN: Thai transfer pricing rules apply to companies whose revenue reaches the statutory threshold and that transact with related parties. A disclosure form must be filed with the PND.50, and a Local File must be producible within the deadline once the Revenue Department requests it. Intercompany prices must be defensible against market comparables; management fees, royalties and intragroup loan interest draw the most scrutiny. Check the current threshold on rd.go.th.

ต้องมีหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษีของผู้รับเงินที่ออกโดยหน่วยงานสรรพากรประเทศนั้นและยังไม่หมดอายุ พร้อมสัญญาที่ระบุลักษณะเงินได้ชัดเจน เพราะอัตราตามอนุสัญญาต่างกันตามประเภทเงินได้ เช่น ดอกเบี้ย ค่าสิทธิ และกำไรจากธุรกิจ ผู้จ่ายควรเก็บเอกสารไว้พิสูจน์ในชั้นตรวจสอบ หากยังไม่มีเอกสารในวันที่จ่าย ทางปฏิบัติที่ปลอดภัยคือหักในอัตราปกติไว้ก่อนแล้วขอคืนภายหลัง

EN: You need the recipient's unexpired tax residence certificate issued by their home tax authority, plus a contract that clearly characterises the income, because treaty rates differ across interest, royalties and business profits. The payer keeps the file to defend the position on audit. If the certificate is not in hand on the payment date, the safe practice is to withhold at the domestic rate and reclaim afterwards.

การยื่นแบบล่าช้ามีสองส่วนคือค่าปรับอาญาตามแบบที่ยื่นช้า และเงินเพิ่มคำนวณจากภาษีที่ต้องชำระต่อเดือนจนถึงวันชำระ ยิ่งทิ้งไว้นานยิ่งสูง กรณีที่ยื่นแบบแต่ชำระไม่ครบก็ยังมีเงินเพิ่มบนส่วนที่ขาด ในทางปฏิบัติเจ้าหน้าที่มีอำนาจพิจารณาลดค่าปรับตามหลักเกณฑ์เมื่อผู้เสียภาษีเข้าไปยื่นเองก่อนถูกเรียกตรวจ จึงควรยื่นย้อนหลังทันทีที่รู้ตัวแทนการรอ

EN: Late filing carries two components: a fixed fine per late return and a monthly surcharge computed on the tax payable until settlement, so cost grows with delay. Filing on time but underpaying still triggers the surcharge on the shortfall. In practice officers may reduce the fine under published criteria when the taxpayer comes forward voluntarily before an audit notice — so file the back returns as soon as the gap is found.

เริ่มจากรวบรวม statement ธนาคารทุกบัญชีย้อนหลังและเอกสารรับ-จ่ายเท่าที่มี แล้วให้ผู้ทำบัญชีสร้างบัญชีย้อนหลังปีต่อปีตามลำดับ เพราะยอดยกมาแต่ละปีต้องต่อเนื่อง จากนั้นจัดให้ผู้สอบบัญชีตรวจและยื่นงบย้อนหลังต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า พร้อมยื่นแบบภาษีที่ค้างต่อกรมสรรพากร ค่าปรับจะเกิดขึ้นแน่นอน แต่การเข้าไปแก้เองมักได้รับการพิจารณาดีกว่าการรอให้ถูกเรียกตรวจ

EN: Start by recovering full bank statements for every account plus whatever receipts and invoices exist, then have an accountant rebuild the books year by year in sequence, since each year's opening balances must carry forward. Then have an auditor review and file the outstanding statements with the DBD and the overdue returns with the Revenue Department. Penalties are unavoidable, but voluntary correction is generally treated better than waiting for an audit notice.

รายจ่ายที่ถูกตัดบ่อยคือรายจ่ายที่พิสูจน์ผู้รับไม่ได้ รายจ่ายส่วนตัวของกรรมการที่ไม่เกี่ยวกับกิจการ รายจ่ายที่ไม่มีใบเสร็จหรือหลักฐานการจ่ายเงิน ค่ารับรองส่วนที่เกินเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด และเบี้ยปรับเงินเพิ่มทางภาษี วิธีป้องกันคือทุกใบเสร็จต้องระบุชื่อบริษัท ผู้ขายที่ระบุตัวได้ และควรจ่ายผ่านบัญชีบริษัทเพื่อให้มีเส้นทางการเงิน ตรวจหลักเกณฑ์ปัจจุบันที่ rd.go.th ก่อนวางนโยบายค่าใช้จ่าย

EN: The most commonly disallowed items are expenses whose recipient cannot be identified, directors' personal spending unrelated to the business, costs with no receipt or payment evidence, entertainment above the statutory cap, and tax fines and surcharges themselves. Prevention is simple: receipts must carry the company name and an identifiable vendor, and payments should run through the company account so there is a money trail. Confirm current rules on rd.go.th.

e-Tax Invoice และ e-Receipt คือระบบออกใบกำกับภาษีและใบรับในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ที่ลงลายมือชื่อดิจิทัลและนำส่งข้อมูลให้กรมสรรพากรตามรูปแบบที่กำหนด ข้อดีคือลดงานเก็บเอกสารกระดาษ ลดข้อผิดพลาดในการบันทึก และตรวจสอบย้อนหลังง่ายขึ้น ธุรกิจที่ออกใบกำกับภาษีจำนวนมากหรือขายออนไลน์ได้ประโยชน์ชัดที่สุด ควรตรวจเงื่อนไขการขึ้นทะเบียนและมาตรการสนับสนุนปีปัจจุบันที่ rd.go.th ก่อนตัดสินใจ

EN: e-Tax Invoice and e-Receipt are the electronic issuance formats that carry a digital signature and transmit data to the Revenue Department in a prescribed structure. Benefits are less paper archiving, fewer posting errors and easier retrospective verification. Businesses issuing high invoice volumes or selling online gain the most. Review the current enrolment conditions and any incentive measures on rd.go.th before committing.

สิ่งที่ควรดูไม่ใช่ฟีเจอร์สวยงาม แต่คือความสามารถออกรายงานภาษีซื้อ-ภาษีขายตามรูปแบบที่สรรพากรรับได้ ออกงบทดลองและบัญชีแยกประเภทย้อนหลังได้ทุกงวด รองรับการแนบไฟล์เอกสารต้นทาง และส่งออกข้อมูลเป็นไฟล์กลางได้เมื่อเปลี่ยนผู้ทำบัญชี ควรเลือกระบบที่นักบัญชีในไทยคุ้นเคย เพราะเวลาถูกเรียกตรวจ ความเร็วในการดึงเอกสารย้อนหลังสำคัญกว่าหน้าตาโปรแกรม

EN: Judge the software on audit readiness rather than looks: can it produce input/output VAT reports in a format the Revenue Department accepts, reproduce trial balances and general ledgers for any past period, attach source documents, and export to a neutral file when you change accountants? Prefer a system Thai accountants already know — during an audit, the speed of retrieving historical documents matters far more than the interface.

e-Tax Invoice / e-Receipt คือใบกำกับภาษีและใบรับในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ที่ลงลายมือชื่อดิจิทัลและนำส่งข้อมูลให้กรมสรรพากรตามระบบที่กรมกำหนด ปัจจุบันเป็นทางเลือกสำหรับผู้ประกอบการทั่วไป แต่กรมสรรพากรผลักดันต่อเนื่องและมีมาตรการจูงใจทางภาษีเป็นช่วง ๆ ข้อดีคือลดงานเก็บกระดาษ ลดข้อพิพาทเรื่องใบกำกับสูญหาย และตรวจสอบย้อนหลังง่าย ต้องมีใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์และระบบที่ผ่านการขึ้นทะเบียน ตรวจเงื่อนไขและสิทธิประโยชน์ปีปัจจุบันที่ rd.go.th ก่อนตัดสินใจ

EN: e-Tax Invoice and e-Receipt are digitally signed tax invoices and receipts transmitted to the Revenue Department through its approved channels. For most businesses adoption is still optional, but the Revenue Department keeps expanding the programme and periodically offers deduction incentives. The benefits are less paper archiving, fewer lost-invoice disputes and faster audit retrieval. You need a valid electronic certificate and a registered service provider or in-house system. Check the current year's rules and incentives on rd.go.th.

ต้องยื่นครบเหมือนบริษัทที่มีรายได้ งบการเงินยังต้องผ่านการตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต นำเสนอที่ประชุมผู้ถือหุ้น และนำส่ง DBD ตามกำหนด ส่วนภาษียังต้องยื่น ภ.ง.ด.50 (และ ภ.ง.ด.51 หากเข้าเงื่อนไข) แม้ยอดเป็นศูนย์ ถ้าจดทะเบียน VAT ไว้ก็ยังต้องยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน การเงียบหายไปเฉย ๆ ทำให้เกิดค่าปรับสะสมและมีผลต่อการต่อวีซ่า/ใบอนุญาตทำงานของกรรมการต่างชาติ หากไม่ใช้บริษัทแล้วควรพิจารณาเลิกและชำระบัญชีให้ถูกขั้นตอน

EN: Yes — a dormant company files exactly like a trading one. Financial statements still require a licensed CPA audit, shareholder approval and DBD submission, and PND 50 (plus PND 51 where applicable) is still due even at zero. If the company is VAT-registered, monthly PP 30 nil returns continue. Simply going quiet accrues surcharges and can undermine a foreign director's visa or work permit renewal. If the entity is no longer needed, dissolve and liquidate it properly.

บัญชี 'เงินให้กู้ยืมแก่กรรมการ' เป็นรายการที่สรรพากรจับตาเป็นอันดับต้น ๆ เพราะมักใช้ปกปิดการนำเงินออกโดยไม่บันทึกรายได้หรือไม่หักภาษี หลักปฏิบัติคือต้องมีสัญญากู้เป็นลายลักษณ์อักษร คิดดอกเบี้ยในอัตราตลาดที่สมเหตุสมผล บันทึกดอกเบี้ยรับเป็นรายได้ของบริษัท และมีตารางชำระคืนจริง หากไม่คิดดอกเบี้ย เจ้าพนักงานประเมินสามารถประเมินดอกเบี้ยให้ได้ ทางที่สะอาดกว่าคือจ่ายเป็นเงินเดือนหรือเงินปันผลตามขั้นตอนและหักภาษีให้ถูกต้อง

EN: A director's loan is one of the first items a Revenue officer tests, because it is often used to extract cash without recording income or withholding tax. Good practice is a written loan agreement, a market-rate interest charge recorded as company income, and a repayment schedule that is actually followed. Where no interest is charged, the assessor can impute it. Paying salary or a properly declared dividend, with the correct withholding, is usually the cleaner route.

กลุ่มที่ถูกตัดบ่อยที่สุดคือรายจ่ายที่พิสูจน์ผู้รับไม่ได้ ใบเสร็จที่ไม่มีชื่อ-ที่อยู่ผู้ขายหรือเลขประจำตัวผู้เสียภาษี ค่าใช้จ่ายส่วนตัวของกรรมการที่ปนมากับบริษัท ค่ารับรองเกินเพดานที่กฎหมายกำหนด และรายจ่ายที่ไม่เกี่ยวข้องกับกิจการโดยตรง วิธีป้องกันคือเก็บหลักฐานสามชั้น ได้แก่ เอกสารการสั่งซื้อ/สัญญา ใบเสร็จหรือใบกำกับภาษีที่ครบถ้วน และหลักฐานการชำระเงินผ่านบัญชีบริษัท พร้อมบันทึกวัตถุประสงค์ทางธุรกิจไว้ตั้งแต่วันที่เกิดรายการ

EN: The most commonly disallowed items are expenses whose recipient cannot be proven, receipts missing the seller's name, address or tax ID, personal spending mixed into company accounts, entertainment above the statutory cap, and costs with no direct business connection. The defence is a three-layer file: the order or contract, a complete receipt or tax invoice, and proof of payment from the company bank account — with the business purpose noted at the time of the transaction, not reconstructed at audit.

บริษัทที่มีรายได้ถึงเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดและมีความสัมพันธ์กับนิติบุคคลอื่นตามนิยาม ต้องยื่นรายงานข้อมูลระหว่างกัน (Disclosure Form) พร้อมแบบ ภ.ง.ด.50 และต้องพร้อมส่ง Local File เมื่อเจ้าพนักงานเรียกภายในกำหนด สาระสำคัญคือต้องพิสูจน์ว่าราคาซื้อขาย ค่าบริการ ค่าสิทธิ และดอกเบี้ยระหว่างบริษัทในเครืออยู่ในระดับที่คู่ค้าอิสระจะตกลงกัน หากพิสูจน์ไม่ได้ เจ้าพนักงานปรับปรุงรายได้เพิ่มได้ ควรจัดทำเอกสารสนับสนุนในปีเดียวกับที่เกิดธุรกรรม ไม่ใช่ตอนถูกเรียกตรวจ ตรวจเกณฑ์ล่าสุดที่ rd.go.th

EN: Companies over the statutory revenue threshold with related parties as defined by law must file a related-party Disclosure Form together with PND 50, and be able to produce a Local File within the deadline once requested. The substance test is whether intercompany prices, service fees, royalties and interest match what independent parties would agree. If you cannot show that, the assessor can adjust income upward. Prepare the support in the same year as the transaction, not at audit. Verify current thresholds on rd.go.th.

การจ่ายเงินได้บางประเภทให้บริษัทต่างประเทศที่ไม่ได้ประกอบกิจการในไทย ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งด้วยแบบ ภ.ง.ด.54 ภายในกำหนดของเดือนถัดไป อัตราตามประมวลรัษฎากรอาจลดลงได้หากมีอนุสัญญาภาษีซ้อนกับประเทศผู้รับ แต่ต้องมีหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษี (Certificate of Residence) ของผู้รับเป็นหลักฐาน นอกจากนี้บางกรณียังเข้าข่ายต้องนำส่ง VAT แทนผู้ประกอบการต่างประเทศด้วยแบบ ภ.พ.36 จึงต้องแยกให้ชัดว่าเป็นค่าบริการ ค่าสิทธิ หรือค่าซื้อสินค้า

EN: Certain payments to a foreign company not carrying on business in Thailand require withholding, remitted on form PND 54 by the statutory date in the following month. The Revenue Code rate may be reduced by a double tax agreement, but only against a tax residence certificate from the recipient. Separately, some cross-border service payments trigger self-assessed VAT on form PP 36. Classifying the payment correctly — service fee, royalty or purchase of goods — determines both outcomes.

โดยหลักใช่ ลูกจ้างต่างชาติที่ทำงานในไทยมีเงินได้จากแหล่งในไทย นายจ้างต้องคำนวณและหักภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ณ ที่จ่าย แล้วนำส่งด้วย ภ.ง.ด.1 ทุกเดือน และยื่นสรุปปีละครั้งด้วย ภ.ง.ด.1ก ส่วนประกันสังคม ลูกจ้างต่างชาติที่มีใบอนุญาตทำงานถูกต้องอยู่ในระบบเช่นเดียวกับคนไทย นายจ้างจึงต้องขึ้นทะเบียนและนำส่งเงินสมทบ สิ่งที่ต่างคือประเด็นถิ่นที่อยู่ทางภาษี (นับวันในไทยในปีภาษี) และสิทธิตามอนุสัญญาภาษีซ้อน ซึ่งต้องดูเป็นรายกรณี

EN: Broadly yes. A foreign employee working in Thailand has Thai-source employment income, so the employer computes and withholds personal income tax, remits it monthly on PND 1 and files the annual PND 1 Kor summary. Foreign employees holding a valid work permit are covered by social security on the same basis as Thai staff, so the employer registers them and pays contributions. What differs is tax residence — days present in the tax year — and any double tax agreement relief, which must be assessed case by case.

ควรเริ่มอย่างน้อย 2-3 เดือนก่อนวันสิ้นรอบบัญชี ไม่ใช่หลังสิ้นปี เพราะรายการที่แก้ยากที่สุดคือรายการที่ต้องได้เอกสารจากบุคคลภายนอก เช่น หนังสือยืนยันยอดจากธนาคาร ลูกหนี้ เจ้าหนี้ และการตรวจนับสินค้าคงเหลือ ณ วันสิ้นงวด ซึ่งย้อนหลังไม่ได้ กรอบเวลาตามกฎหมายคืองบต้องได้รับอนุมัติจากที่ประชุมผู้ถือหุ้นภายใน 4 เดือนนับแต่วันสิ้นรอบบัญชี และนำส่ง DBD ภายใน 1 เดือนหลังการประชุม ขณะที่ ภ.ง.ด.50 ครบกำหนดภายใน 150 วันนับแต่วันสิ้นรอบ

EN: Start two to three months before the fiscal year end, not after it. The hardest items to fix retroactively are those needing third-party evidence — bank, debtor and creditor confirmations — and the physical stock count, which must happen at the period end date itself. The statutory frame is unforgiving: statements approved at a shareholders' meeting within four months of year end, filed with the DBD within one month of that meeting, and PND 50 due within 150 days of year end.

ขอให้ครบสี่กลุ่ม หนึ่ง ทะเบียนบัญชีและงบทดลองล่าสุดพร้อมไฟล์ต้นฉบับจากโปรแกรมบัญชี สอง เอกสารตัวจริงทั้งหมดที่ฝากไว้ ทั้งใบกำกับภาษีซื้อ-ขาย ใบเสร็จ และสัญญา สาม สำเนาแบบภาษีที่ยื่นแล้วทุกเดือนพร้อมหลักฐานการชำระเงิน และสี่ รายละเอียดยอดคงเหลือประกอบงบ เช่น รายตัวลูกหนี้ เจ้าหนี้ ทะเบียนทรัพย์สินและค่าเสื่อม อย่าลืมแจ้งเปลี่ยนผู้ทำบัญชีในระบบของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าให้เรียบร้อย เพราะชื่อผู้ทำบัญชีเดิมยังผูกกับบริษัทจนกว่าจะแก้ไข

EN: Collect four sets. First, the ledgers and latest trial balance plus the native accounting software file. Second, every original document held on your behalf — purchase and sales tax invoices, receipts and contracts. Third, copies of all filed monthly returns with proof of payment. Fourth, the schedules behind the balances: debtor and creditor listings, the fixed asset register and depreciation schedule. Then update the registered bookkeeper record with the DBD, because the previous accountant stays linked to the company until you do.

ต่างตรงที่ต้องแยกบัญชีกิจการที่ได้รับส่งเสริมออกจากกิจการที่ไม่ได้รับส่งเสริมอย่างชัดเจน ทั้งรายได้ ต้นทุน และค่าใช้จ่ายร่วมที่ต้องมีเกณฑ์ปันส่วนที่อธิบายได้ เพราะสิทธิยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลใช้ได้เฉพาะส่วนที่ได้รับส่งเสริม นอกจากนี้ยังมีรายงานตามเงื่อนไขบัตรส่งเสริมที่ต้องส่ง BOI ตามรอบ และการควบคุมวัตถุดิบ/เครื่องจักรที่ใช้สิทธิยกเว้นอากร หากปันส่วนผิดหรือรายงานไม่ตรง อาจถูกเรียกคืนสิทธิย้อนหลังพร้อมเบี้ยปรับ

EN: The key difference is segregation: promoted and non-promoted activities must be accounted for separately, including a defensible allocation basis for shared costs, because the corporate income tax exemption applies only to the promoted portion. On top of that come the periodic reports required by the promotion certificate and the controls over duty-exempt raw materials and machinery. A wrong allocation or an inconsistent report can lead to retroactive clawback of the privileges plus penalties.