Work Permit ประเทศไทย — Digital WP ครบทุกประเภทผู้ว่าจ้าง

ต่างหน่วยงานและต่างวัตถุประสงค์ วีซ่า Non-B ออกโดยกระทรวงการต่างประเทศหรือสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ให้สิทธิ “อยู่” ในไทย ส่วนใบอนุญาตทำงานออกโดยกรมการจัดหางาน ให้สิทธิ “ทำงาน” ในตำแหน่งกับนายจ้างที่ระบุไว้เท่านั้น ชาวต่างชาติที่ทำงานในไทยต้องมีทั้งสองอย่างเสมอ ถือวีซ่าอย่างเดียวแล้วทำงาน = ทำงานผิดกฎหมาย มีโทษปรับและถูกห้ามเข้าประเทศ ลำดับที่ถูกต้องคือ WP-3 ก่อน แล้วจึงขอวีซ่า แล้วจึงยื่น WP-1 ในไทย

EN: They come from different agencies. A Non-B visa is issued by the Foreign Ministry or Immigration and gives you the right to stay; the work permit is issued by the Department of Employment and gives you the right to work — only in the stated role for the stated employer. Anyone working in Thailand needs both. Working on the visa alone is illegal employment, with fines and re-entry bans. The correct order is WP-3 pre-approval, then the visa, then the WP-1 filing inside Thailand.

Digital Work Permit คือใบอนุญาตทำงานรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ที่กรมการจัดหางานออกให้ผ่านระบบ e-Workpermit ตรวจสอบสถานะได้ทันทีจากเลขอนุญาต หลายสำนักงานจัดหางานจังหวัดออกให้เป็นดิจิทัลเป็นค่าเริ่มต้นแล้ว และไม่ออกเล่มสีน้ำเงินให้อีก แนะนำให้พิมพ์ใบยืนยันเก็บติดตัวหนึ่งชุด เพราะหน่วยงานอื่น เช่น ธนาคาร กรมการขนส่ง และสำนักงานประกันสังคม ยังนิยมขอสำเนากระดาษประกอบการทำธุรกรรม

EN: The Digital Work Permit is the electronic permit issued by the Department of Employment through the e-Workpermit system; its status can be verified instantly from the permit number. Many provincial employment offices now issue digital-only permits and no longer print the blue booklet. Keep one printed confirmation on hand anyway, because banks, the Department of Land Transport and the Social Security Office still routinely ask for a paper copy when you open accounts or register benefits.

บริษัทไทยทั่วไปต้องมีพนักงานไทยประกันสังคม 4 คน ต่อชาวต่างชาติ 1 คน และมีทุนจดทะเบียนชำระแล้วอย่างน้อย 2 ล้านบาทต่อชาวต่างชาติ 1 คน (ลดเหลือ 1 ล้านบาทเมื่อสมรสกับคนไทยอย่างถูกต้อง) กิจการ BOI, IEAT, EEC, สำนักงานผู้แทน และมูลนิธิได้รับการยกเว้นหรือผ่อนปรนอัตราส่วนนี้ เจ้าหน้าที่ตรวจจากรายชื่อ สปส.1-10 ย้อนหลัง ไม่ใช่รายชื่อในสัญญาจ้าง จึงต้องนำส่งเงินสมทบครบก่อนยื่น

EN: A standard Thai company needs four Thai employees registered with Social Security for each foreign hire, plus at least THB 2 million of paid-up capital per foreigner (THB 1 million if you are legally married to a Thai national). BOI, IEAT, EEC promotions, representative offices and foundations are exempt or relaxed. Officers verify against past SSO 1-10 filings, not the employment contracts, so contributions must be fully remitted before you file.

BOI ใช้ระบบ e-Expert ของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน ยื่นขออนุมัติตำแหน่งก่อน แล้วจึงออกใบอนุญาตทำงานที่ศูนย์บริการวีซ่าและใบอนุญาตทำงาน (One Stop Service Center) ชั้น 18 อาคารจัตุรัสจามจุรี ข้อได้เปรียบคือ ไม่ติดอัตราส่วน 4:1 อนุมัติตำแหน่งได้คราวละ 2 ปี และรับวีซ่ากับใบอนุญาตทำงานได้ในวันเดียวกัน เงื่อนไขคือตำแหน่งต้องอยู่ในบัตรส่งเสริมและคุณสมบัติผู้สมัครต้องตรงกับที่ระบุไว้

EN: BOI companies use the Board of Investment's e-Expert system: the position is approved first, then the permit is issued at the One Stop Service Center on the 18th floor of Chamchuri Square. The advantages are no 4:1 ratio, position approvals of up to two years, and visa plus work permit collected on the same day. The conditions are that the role must sit inside the promotion certificate and the candidate's qualifications must match the approved position exactly.

นอกจากชุดเอกสารมาตรฐาน ครูต้องมีปริญญาตรีที่ผ่านการรับรองจากสถานทูตหรือ Apostille แล้วแปลรับรอง ใบตรวจประวัติอาชญากรรมจากประเทศต้นทาง และใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูหรือหนังสือผ่อนผัน (Waiver) จากคุรุสภา โรงเรียนต้องแนบใบอนุญาตจัดตั้งสถานศึกษาและตารางสอน จุดที่ตกบ่อยที่สุดคือปริญญาที่ยังไม่รับรองปลายทาง และหนังสือผ่อนผันหมดอายุ ซึ่งขอต่อได้ไม่เกิน 2 ครั้ง

EN: Beyond the standard bundle, teachers need a bachelor's degree legalised by the issuing embassy or apostilled and then certified-translated, a police clearance certificate from the home country, and either a Teacher's Licence or a waiver from the Teachers' Council of Thailand. The school adds its operating licence and the teaching timetable. The two most common failures are an unlegalised degree and an expired waiver, which can normally be renewed only twice.

สำนักงานผู้แทนที่นำเงินเข้าครบตามแผน (โดยทั่วไป 2–5 ล้านบาทภายใน 3 ปี) ขอใบอนุญาตทำงานได้ตามจำนวนตำแหน่งที่จำเป็นจริง โดยไม่ต้องยึดอัตราส่วน 4:1 แบบบริษัทการค้า แต่ต้องพิสูจน์ว่ากิจกรรมจำกัดอยู่ใน 5 ขอบเขตที่อนุญาต เช่น จัดหาสินค้า ตรวจสอบคุณภาพ และรายงานความเคลื่อนไหวตลาดให้สำนักงานใหญ่ ห้ามมีรายได้ในไทย หากพบว่าออกใบแจ้งหนี้ให้ลูกค้าไทย ใบอนุญาตจะถูกเพิกถอนทั้งชุด

EN: A representative office that has remitted its committed capital — usually THB 2–5 million over three years — may hold as many permits as its genuine staffing needs require, without the trading-company 4:1 ratio. In exchange it must prove that activities stay within the five permitted scopes, such as sourcing, quality inspection and market reporting to the head office. It may earn no Thai revenue; invoicing local customers can void every permit issued.

WP-3 คือหนังสือแจ้งผลการพิจารณาเบื้องต้นจากกรมการจัดหางาน ยืนยันว่าผู้ว่าจ้างมีคุณสมบัติจ้างชาวต่างชาติในตำแหน่งนั้น สถานทูตส่วนใหญ่ขอ WP-3 ประกอบการออกวีซ่า Non-B และใช้เวลาพิจารณาราว 7–10 วันทำการ ผู้ที่อยู่ในไทยด้วยวีซ่าประเภทอื่นและจะเปลี่ยนเป็น Non-B ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ก็ต้องมี WP-3 เช่นกัน ยกเว้นกิจการ BOI ที่ใช้ระบบ e-Expert แทน

EN: WP-3 is the Department of Employment's pre-approval letter confirming that the employer is qualified to hire a foreigner in that role. Most embassies require it before issuing the Non-B visa, and processing takes roughly seven to ten working days. Applicants already in Thailand on another visa who want to convert to Non-B at Immigration also need it. BOI-promoted companies are the exception: they use the e-Expert channel instead.

เส้นทางมาตรฐานใช้เวลา 4–7 สัปดาห์ แบ่งเป็น เตรียมเอกสารบริษัทและรับรองวุฒิ 1–2 สัปดาห์ · WP-3 ประมาณ 7–10 วันทำการ · ขอวีซ่า Non-B ที่สถานทูต 3–10 วันทำการ · ยื่น WP-1 หลังเข้าประเทศ 3–10 วันทำการแล้วแต่จังหวัด กรุงเทพฯ ช้ากว่าต่างจังหวัดในช่วงต้นปีการศึกษาและปลายปีงบประมาณ กรณีเร่งด่วนบางจังหวัดรับพิจารณาแบบ 15 วันได้หากเอกสารครบถ้วนตั้งแต่วันแรก

EN: The standard route takes four to seven weeks: one to two weeks to prepare company papers and legalise degrees, seven to ten working days for WP-3, three to ten working days for the Non-B visa at the embassy, and three to ten working days for the WP-1 filing after arrival, depending on the province. Bangkok runs slower than the provinces at the start of the school year and at fiscal year end. Some offices accept a 15-day urgent track if the file is complete on day one.

ทำได้ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองด้วยแบบ TM86 หรือ TM87 ถ้ายังเหลือวันอนุญาตให้อยู่อย่างน้อย 15 วัน และมี WP-3 แล้ว ตม.จะให้ Non-B 90 วันก่อน แล้วจึงยื่น WP-1 ที่กรมการจัดหางาน ผู้ที่เข้าประเทศด้วยการยกเว้นวีซ่า (ผ.30) เปลี่ยนประเภทได้ในบางกรณีเท่านั้น หลายรายจึงคุ้มกว่าที่จะบินไปขอ Non-B ที่สถานทูตประเทศเพื่อนบ้านซึ่งชัดเจนและเสี่ยงน้อยกว่า

EN: Yes, at Immigration using form TM86 or TM87, provided you have at least 15 days of permitted stay left and a WP-3 already approved. Immigration grants a 90-day Non-B, after which you file WP-1 with the Department of Employment. Visa-exempt entries can be converted only in limited cases, so many applicants find it cleaner and less risky to fly out and collect the Non-B at an embassy in a neighbouring country.

ขึ้นกับว่าประเทศที่ออกวุฒิเป็นสมาชิกอนุสัญญากรุงเฮกหรือไม่ ประเทศสมาชิก เช่น สหราชอาณาจักร สหรัฐฯ ออสเตรเลีย ใช้ Apostille แล้วแปลเป็นไทยพร้อมรับรองคำแปล ประเทศนอกอนุสัญญาต้องผ่านกระทรวงการต่างประเทศต้นทางแล้วรับรองที่สถานทูตไทย จากนั้นบางสำนักงานยังขอให้รับรองซ้ำที่กรมการกงสุลแจ้งวัฒนะ สำเนาที่ไม่มีตราประทับปลายทางจะถูกปฏิเสธทันที ไม่ว่าคำแปลจะถูกต้องเพียงใด

EN: It depends on whether the issuing country is a Hague Convention member. Members such as the UK, the US and Australia use an apostille, followed by a certified Thai translation. Non-member countries need legalisation by their own foreign ministry and then by the Royal Thai Embassy, and some employment offices ask for a further stamp at the Department of Consular Affairs in Chaeng Wattana. Copies without a destination-side seal are rejected on sight, however accurate the translation.

ใช้แบบฟอร์มของกรมการจัดหางาน ระบุว่าไม่เป็นโรคต้องห้าม 6 กลุ่ม ได้แก่ วัณโรคระยะอันตราย โรคเท้าช้าง โรคเรื้อน ติดยาเสพติด พิษสุราเรื้อรัง และซิฟิลิสระยะที่ 3 ต้องออกโดยแพทย์ที่มีใบประกอบวิชาชีพในไทยเท่านั้น ใบจากต่างประเทศใช้ไม่ได้ อายุใช้งานโดยทั่วไปไม่เกิน 30 วันนับจากวันตรวจ ค่าตรวจที่คลินิกทั่วไปอยู่ราว 200–500 บาท และมักออกให้ได้ภายในวันเดียว

EN: It uses the Department of Employment's own form and certifies freedom from six prohibited conditions: infectious tuberculosis, elephantiasis, leprosy, drug addiction, chronic alcoholism and tertiary syphilis. Only a doctor licensed in Thailand may issue it — foreign certificates are not accepted. Validity is generally 30 days from examination. A walk-in clinic charges roughly THB 200–500 and usually issues it the same day.

ชุดหลักคือ หนังสือรับรองบริษัทและบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5) อายุไม่เกิน 6 เดือน · ภ.พ.20 หรือ ภ.พ.01 · งบการเงินปีล่าสุดที่ยื่นแล้ว · แบบยื่นภาษี ภ.ง.ด.1 และ ภ.ง.ด.50 · สปส.1-10 สามเดือนล่าสุด · แผนที่และภาพถ่ายสถานประกอบการทั้งภายนอกและภายในพร้อมป้ายชื่อ กรรมการผู้มีอำนาจต้องลงนามและประทับตราทุกหน้า สำเนาที่ขาดตราหรือเซ็นไม่ครบเป็นสาเหตุการตีกลับอันดับหนึ่ง

EN: The core set is the company affidavit and shareholder list (BorJor 5) issued within six months, the VAT registration (PorPor 20 or 01), the latest filed financial statements, PND 1 and PND 50 tax filings, the last three months of SSO 1-10 contributions, plus a location map and photographs of the premises inside and out showing the company signage. An authorised director must sign and seal every page — missing seals or signatures are the number one cause of rejection.

ยื่นต่ออายุได้ล่วงหน้า 30 วันก่อนหมดอายุ และควรยื่นอย่างน้อย 15 วันเพื่อกันคิว หากปล่อยให้หมดอายุ จะไม่มีการต่อ ต้องขอใหม่ทั้งชุดและอาจถูกปรับ นอกจากนี้การอยู่ต่อประจำปีที่ผูกกับใบอนุญาตจะเสียไปด้วย ทำให้ต้องออกนอกประเทศ ใบอนุญาตต่อได้คราวละ 1 ปีตามปกติ และสูงสุด 2 ปีสำหรับกิจการ BOI หรือ 4 ปีในบางกรณีของ EEC

EN: You may file up to 30 days before expiry and should file at least 15 days ahead to allow for queues. If the permit lapses there is no renewal: you start a fresh application and may be fined, and the annual extension of stay tied to the permit also collapses, usually forcing you to leave the country. Renewals normally run one year at a time, up to two years for BOI companies and, in some EEC cases, four.

ใบอนุญาตทำงานผูกกับนายจ้างและตำแหน่ง จึงโอนไม่ได้ นายจ้างเดิมต้องแจ้งออกภายใน 15 วันนับจากวันสิ้นสุดการจ้าง จากนั้นนายจ้างใหม่ยื่นขอใบอนุญาตใหม่พร้อมชุดเอกสารบริษัทของตน ระหว่างรอยต่อคุณยังอยู่ในไทยได้ตามวันอนุญาตเดิม แต่ห้ามเริ่มงานจนกว่าใบใหม่จะออก ตม.มักให้เวลาไม่เกิน 7 วันหลังแจ้งออกในการยื่นเรื่องใหม่ จึงควรวางแผนวันสุดท้ายของงานเก่ากับวันเริ่มงานใหม่ให้ต่อเนื่อง

EN: A permit is tied to one employer and one position, so it cannot be transferred. The former employer must notify the authorities within 15 days of the employment ending, and the new employer files a fresh application with its own company documents. You may remain in Thailand on your existing permission to stay during the gap but must not start work until the new permit is issued. Immigration typically allows only about seven days after the notification, so align the two dates carefully.

ต้องรายงาน เพราะการรายงานตัว 90 วันเป็นหน้าที่ตามกฎหมายคนเข้าเมือง ไม่เกี่ยวกับใบอนุญาตทำงาน ผู้ที่อยู่ในไทยต่อเนื่องเกิน 90 วันต้องแจ้งที่อยู่ทุก 90 วัน ทำได้ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ทางไปรษณีย์ หรือระบบออนไลน์ ยื่นได้ล่วงหน้า 15 วันและช้าได้ไม่เกิน 7 วันหลังกำหนด ค่าปรับกรณีเกินกำหนดคือ 2,000 บาท และถ้าถูกจับได้ระหว่างเดินทางจะเพิ่มเป็น 5,000 บาท

EN: Yes. Ninety-day reporting is an immigration obligation, entirely separate from the work permit. Anyone staying in Thailand continuously for more than 90 days must report their address every 90 days, in person, by post or online. You can file 15 days early and up to seven days late. The standard fine for a late report is THB 2,000, rising to THB 5,000 if you are caught during travel rather than reporting voluntarily.

ผิด ใบอนุญาตระบุตำแหน่ง ลักษณะงาน และสถานที่ทำงาน การทำงานนอกขอบเขต เช่น สอนพิเศษนอกโรงเรียน รับงานฟรีแลนซ์ หรือช่วยขายหน้าร้าน ถือเป็นการทำงานโดยไม่ได้รับอนุญาต โทษปรับผู้ทำงานสูงสุด 50,000 บาท และนายจ้างต่อชาวต่างชาติหนึ่งคนสูงสุด 100,000 บาท หากต้องทำงานหลายสถานที่ ให้แจ้งเพิ่มสถานที่ทำงานในใบอนุญาต ซึ่งทำได้และเสียค่าธรรมเนียมไม่มาก

EN: Yes. The permit specifies the position, the nature of the work and the workplace. Anything outside that scope — private tutoring off campus, freelance projects, helping at a shop counter — counts as unauthorised work. Fines reach THB 50,000 for the worker and up to THB 100,000 per foreigner for the employer. If you genuinely work at several sites, add those locations to the permit; the amendment is straightforward and the fee is modest.

บัญชีอาชีพสงวนปัจจุบันยังห้ามงานที่ใช้แรงงานพื้นฐานและงานหัตถกรรมไทย เช่น งานกรรมกร งานขายของหน้าร้าน งานตัดผม งานทำเครื่องประดับไทย งานทอผ้าด้วยมือ งานนายหน้าและตัวแทน ยกเว้นในกิจการระหว่างประเทศ รวมถึงวิชาชีพที่ต้องมีใบอนุญาตไทย เช่น กฎหมาย บัญชี และสถาปัตยกรรม ยกเว้นตามข้อตกลงเฉพาะ บางอาชีพเปิดให้บางส่วนภายใต้ BOI หรือความตกลงอาเซียน จึงควรตรวจตำแหน่งจริงก่อนเซ็นสัญญาจ้าง

EN: The reserved-occupation list still closes basic labour and Thai handicraft work to foreigners: general labouring, shop-front retail selling, hairdressing, Thai jewellery making, hand weaving, and brokerage or agency work outside international trade. Licensed professions such as law, accountancy and architecture are also restricted unless a specific agreement applies. Some roles are partially opened under BOI promotion or ASEAN mutual recognition, so verify the actual job title before signing a contract.

ต้องทั้งสองอย่าง นายจ้างมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายตามอัตราก้าวหน้าและนำส่ง ภ.ง.ด.1 ทุกเดือน พร้อมยื่น ภ.ง.ด.91 ประจำปีภายในเดือนมีนาคม ลูกจ้างต่างชาติที่มีสัญญาจ้างต้องขึ้นทะเบียนประกันสังคมภายใน 30 วันนับจากวันเริ่มงาน สมทบฝ่ายละ 5% ของค่าจ้าง สูงสุด 750 บาทต่อเดือน เอกสารภาษีย้อนหลังยังใช้เป็นหลักฐานสำคัญตอนต่ออายุใบอนุญาตและต่อวีซ่ารายปีด้วย

EN: Both apply. The employer withholds progressive personal income tax, files PND 1 monthly and the employee files the annual PND 91 return by March. Foreign employees under a contract must register with the Social Security Office within 30 days of starting, with each side contributing 5% of salary up to THB 750 a month. Those tax filings then double as key evidence at work permit renewal and at the annual extension of stay.

มีสองทาง ทางแรกคือใบอนุญาตทำงานเร่งด่วน 15 วันตามมาตราสำหรับงานจำเป็นเร่งด่วน เหมาะกับช่างเทคนิคที่เข้ามาติดตั้งหรือซ่อมเครื่องจักร ไม่ต่ออายุแต่ขอซ้ำได้ ทางที่สองคือ Smart Visa หรือ BOI One Stop ที่รวมวีซ่ากับใบอนุญาตไว้ในวันเดียวสำหรับตำแหน่งที่อนุมัติแล้ว ทั้งสองทางต้องมีเอกสารบริษัทพร้อม 100% ตั้งแต่วันแรก เพราะไม่มีเวลาให้แก้ไขระหว่างทาง

EN: Two exist. The first is the 15-day urgent work permit for genuinely urgent tasks, ideal for technicians flying in to install or repair machinery; it is not renewable but can be reapplied for. The second is Smart Visa or the BOI One Stop channel, which issues visa and permit on the same day for pre-approved positions. Both require the company file to be 100% complete on day one, because there is no room to correct paperwork mid-process.

ครอบครัวขอวีซ่าผู้ติดตาม Non-O ได้ โดยอ้างอิงใบอนุญาตทำงานและหนังสือรับรองเงินเดือนของผู้ถือหลัก ผู้ติดตามอยู่และเรียนได้ แต่ทำงานไม่ได้จนกว่าจะขอใบอนุญาตทำงานของตนเอง เอกสารสมรสและสูติบัตรที่ออกจากต่างประเทศต้องผ่าน Apostille หรือรับรองสถานทูตและแปลรับรองก่อน อายุวีซ่าผู้ติดตามจะสอดคล้องกับวีซ่าของผู้ถือหลักเสมอ และต้องต่ออายุพร้อมกันทุกปี

EN: Family members can apply for Non-O dependant visas based on the holder's work permit and salary certificate. Dependants may live and study in Thailand but cannot work until they obtain their own permit. Marriage certificates and birth certificates issued abroad must be apostilled or embassy-legalised and certified-translated first. The dependant visa always mirrors the principal's permission to stay and must be extended at the same time each year.

กรมการจัดหางานรับเอกสารต่างประเทศที่พิสูจน์แหล่งที่มาได้แล้วเท่านั้น เส้นทางขึ้นกับประเทศที่ออกวุฒิ ถ้าเป็นประเทศสมาชิกอนุสัญญากรุงเฮก ให้ขอ Apostille จากหน่วยงานผู้มีอำนาจของประเทศนั้น ถ้าไม่ใช่สมาชิก ต้องผ่านการรับรองของกระทรวงการต่างประเทศประเทศต้นทางแล้วรับรองต่อที่สถานเอกอัครราชทูตไทย จากนั้นจึงแปลเป็นไทยและยื่นนิติกรณ์ที่กรมการกงสุล ชื่อ-สกุลในวุฒิ หนังสือเดินทาง และสัญญาจ้างต้องสะกดตรงกันทุกฉบับ

EN: The Department of Employment accepts foreign documents only once their origin is verifiable. The route depends on the issuing country: for a Hague Convention member, obtain an apostille from that country's competent authority; for a non-member, obtain foreign-ministry certification there followed by legalisation at the Royal Thai Embassy. The document is then translated into Thai and legalised by the Department of Consular Affairs. Names must be spelled identically across the degree, passport and employment contract.

ใช้ได้ และมักจำเป็นเมื่อวุฒิการศึกษาไม่ตรงสายกับตำแหน่งที่ขอ แต่จดหมายลอย ๆ บนหัวจดหมายบริษัทมักไม่พอ เจ้าหน้าที่ต้องการเอกสารที่ผู้ลงนามพิสูจน์ตัวตนได้ แนวทางที่ผ่านง่ายที่สุดคือให้ผู้มีอำนาจลงนามต่อหน้าโนตารีในประเทศนั้น แล้วผ่าน Apostille หรือการรับรองสถานทูตไทยตามเส้นทางของประเทศต้นทาง ก่อนแปลเป็นไทย ระบุตำแหน่ง ช่วงเวลาทำงาน และขอบเขตหน้าที่ให้สอดคล้องกับตำแหน่งที่ยื่นในไทย

EN: Yes, and it is often necessary when the degree does not match the job title applied for. A plain letter on company paper is usually not enough: the officer needs a signatory whose identity can be verified. The smoothest route is for the authorised signatory to sign before a notary in that country, then follow that country's apostille or Thai-embassy legalisation chain, then translate into Thai. State the role, employment dates and duties so they align with the Thai position.

ยังต้องมีสิทธิทำงานเสมอ แต่ช่องทางต่างจากพนักงานทั่วไป ผู้ถือ LTR ที่ผ่านเกณฑ์กลุ่ม Work-from-Thailand Professional หรือ Highly-Skilled จะได้รับใบอนุญาตทำงานแบบดิจิทัลผ่านศูนย์บริการวีซ่าและใบอนุญาตทำงาน (OSS) ส่วน SMART Visa บางประเภทได้รับการยกเว้นใบอนุญาตทำงานตามขอบเขตกิจกรรมที่ BOI รับรองไว้ ประเด็นสำคัญคือขอบเขตงานที่ทำจริงต้องอยู่ในกรอบที่อนุมัติ ทำงานนอกกรอบถือว่าไม่มีสิทธิทำงานแม้วีซ่ายังไม่หมดอายุ

EN: Work authorisation is always required, but the channel differs. Qualifying LTR holders in the Work-from-Thailand Professional or Highly-Skilled categories receive a digital work permit through the One Stop Service centre, while certain SMART Visa categories are exempted from the ordinary permit within the activity scope endorsed by the BOI. The critical point is scope: work performed outside the approved activity is unauthorised employment even while the visa remains valid.

ต่างที่ฐานอำนาจอนุมัติ บริษัททั่วไปยื่นกับสำนักงานจัดหางานในพื้นที่และต้องแสดงอัตราส่วนพนักงานไทยตามเกณฑ์ ส่วนกิจการที่ได้รับการส่งเสริมยื่นตำแหน่งผ่านระบบ e-Expert ของ BOI ให้อนุมัติตำแหน่งก่อน แล้วจึงไปออกวีซ่าและใบอนุญาตทำงานที่ศูนย์ OSS ในคราวเดียว ข้อดีคือรอบเวลาสั้นและอัตราส่วนพนักงานไทยไม่ใช่เงื่อนไขหลัก ข้อจำกัดคือทำได้เฉพาะตำแหน่งที่อยู่ในบัญชีที่ BOI อนุมัติให้บริษัทนั้น

EN: The approving authority differs. An ordinary company files with the provincial employment office and must show the Thai-staff ratio, whereas a BOI-promoted company first has the position approved through the BOI e-Expert system and then collects the visa and work permit at the One Stop Service centre in a single visit. The upside is a much shorter cycle and no headline staff-ratio test; the limit is that only positions on that company's approved establishment list qualify.

ต่างจากบริษัทจำกัดทั่วไปตรงที่ไม่ได้ใช้อัตราส่วนพนักงานไทยต่อชาวต่างชาติเป็นเกณฑ์เดียว แต่ดูทุนที่นำเข้ามาจริงและขอบเขตกิจกรรมที่ได้รับอนุญาต ซึ่งจำกัดอยู่ที่งานที่ไม่ก่อรายได้ในไทย เช่น จัดหาสินค้า ควบคุมคุณภาพ รายงานความเคลื่อนไหวตลาดให้สำนักงานใหญ่ จำนวนตำแหน่งจึงพิจารณาเป็นรายกรณีจากเอกสารทุนและแผนงาน ควรตรวจกับสำนักงานจัดหางานพื้นที่ก่อนวางแผนจ้างงาน เพราะเกณฑ์ปรับได้ตามประกาศ

EN: Unlike an ordinary limited company, the test is not a single Thai-to-foreign staff ratio but the capital actually remitted into Thailand together with the permitted scope of activity, which is restricted to non-revenue functions such as sourcing, quality control and market reporting to the head office. Headcount is therefore assessed case by case from the remittance evidence and the business plan. Confirm the current criteria with the local employment office before committing to hires.

ต้องแจ้งทุกครั้ง เพราะใบอนุญาตทำงานผูกกับตำแหน่ง นายจ้าง และสถานที่ทำงานที่ระบุไว้ การเลื่อนตำแหน่ง เพิ่มหน้าที่ที่ต่างจากเดิมอย่างมีนัยสำคัญ ย้ายไปสาขาอื่น หรือบริษัทย้ายที่ตั้งสำนักงาน ล้วนต้องยื่นแก้ไขรายการกับกรมการจัดหางานภายในกรอบเวลาที่กำหนด ไม่แจ้งแล้วถูกตรวจพบระหว่างการตรวจสถานประกอบการ ถือว่าทำงานผิดเงื่อนไข มีโทษปรับทั้งลูกจ้างและนายจ้าง และกระทบการต่ออายุครั้งถัดไป

EN: Yes, every time. The permit is tied to the stated position, employer and work location. A promotion, a materially different set of duties, a transfer to another branch, or the company relocating its office all require an amendment filed with the Department of Employment within the prescribed period. If an inspection finds an unreported change, it is treated as working outside the permit conditions, exposing both employee and employer to fines and complicating the next renewal.

สิทธิทำงานสิ้นสุดทันทีในวันที่สัญญาจ้างสิ้นสุด นายจ้างมีหน้าที่แจ้งกรมการจัดหางานและคืนใบอนุญาตภายในกรอบเวลาที่กำหนด ส่วนการอยู่ต่อในไทยจะถูกตัดสั้นลงเหลือช่วงผ่อนผันสั้น ๆ นับจากวันที่พ้นสภาพ หากมีนายจ้างใหม่ต้องเริ่มกระบวนการใหม่ให้ทันภายในช่วงนั้น อย่ารอจนวันสุดท้าย เพราะการเปลี่ยนนายจ้างต้องใช้เอกสารบริษัทใหม่ครบชุด และช่วงผ่อนผันไม่สามารถขยายเพราะเอกสารไม่พร้อม

EN: Work authorisation ends on the last day of employment. The employer must notify the Department of Employment and return the permit within the prescribed period, and the permission to stay is cut back to a short grace period counted from the end of employment. If you have a new employer, the fresh filing must be completed inside that window. Do not leave it to the final days: a change of employer needs the new company's full document set, and the grace period is not extended for missing paperwork.

ผู้ติดตามยื่นวีซ่า Non-O อิงกับสถานะของผู้ถือ Non-B ต้องพิสูจน์ความสัมพันธ์ด้วยทะเบียนสมรสและสูติบัตร หากเอกสารออกในต่างประเทศต้องผ่าน Apostille หรือรับรองสถานทูตไทยตามเส้นทางของประเทศนั้น แล้วแปลเป็นไทยและยื่นนิติกรณ์ที่กรมการกงสุลก่อนใช้กับตรวจคนเข้าเมือง จุดที่ตกบ่อยคือสูติบัตรที่สะกดชื่อพ่อแม่ไม่ตรงกับหนังสือเดินทาง ควรตรวจก่อนเริ่มแปล คู่สมรสที่ต้องการทำงานต้องขอใบอนุญาตทำงานของตนเองแยกต่างหาก

EN: Dependants apply for a Non-O visa based on the Non-B holder's status and must prove the relationship with a marriage certificate and birth certificates. Foreign-issued civil documents need an apostille or Thai-embassy legalisation according to that country's route, then a Thai translation legalised by the Department of Consular Affairs before immigration will accept them. The common failure is a birth certificate spelling a parent's name differently from the passport — check before translation. A spouse who wants to work needs their own permit.

โรงเรียนในระบบต้องการหลักฐานจากคุรุสภา ซึ่งอาจเป็นใบอนุญาตประกอบวิชาชีพหรือหนังสือผ่อนผันตามกรณี โดยพิจารณาจากวุฒิการศึกษาและใบรับรองด้านการสอน เอกสารต่างประเทศทั้งหมดต้องผ่านการรับรองตามเส้นทางของประเทศต้นทางและแปลเป็นไทยก่อน อีกส่วนที่มักถูกขอคือหนังสือรับรองความประพฤติหรือผลตรวจประวัติอาชญากรรมจากประเทศที่เคยพำนัก จึงควรเริ่มขอเอกสารกลุ่มนี้ล่วงหน้าเพราะบางประเทศใช้เวลาหลายสัปดาห์

EN: Formal schools require evidence from the Teachers Council of Thailand — either a professional licence or a waiver, depending on the case — assessed from your degree and teaching credentials. All foreign documents must first be certified along the issuing country's chain and translated into Thai. Schools also commonly ask for a police clearance or good-conduct certificate from countries of former residence, so start those requests early because several jurisdictions take weeks to issue them.

เจ้าหน้าที่มักตรวจสามเรื่องคู่กัน คือ ตัวบุคคลตรงกับใบอนุญาตหรือไม่ สถานที่ทำงานจริงตรงกับที่จดแจ้งหรือไม่ และงานที่ทำอยู่ในขอบเขตตำแหน่งที่อนุมัติหรือไม่ เอกสารที่ควรพร้อมเสมอคือใบอนุญาตทำงานหรือหลักฐานดิจิทัล หนังสือเดินทางพร้อมตราวีซ่าและ TM.6 หรือหลักฐานการเข้าเมือง หลักฐานการรายงานตัว 90 วัน สัญญาจ้าง และเอกสารนายจ้างชุดล่าสุด ป้ายชื่อและผังที่นั่งที่ตรงกับความเป็นจริงช่วยลดข้อสงสัยได้มาก

EN: Inspectors typically test three things together: that the person matches the permit, that the actual workplace matches the registered address, and that the work being done falls inside the approved job scope. Keep ready the work permit or its digital record, the passport with visa stamps and entry evidence, proof of the latest 90-day report, the employment contract and the employer's current corporate documents. Accurate desk allocation and name plates remove a surprising number of queries.

บัญชีอาชีพสงวนตามกฎหมายครอบคลุมงานที่ใช้แรงงานฝีมือพื้นบ้านและงานบริการหลายประเภท เช่น งานแกะสลักไม้ ทอผ้าด้วยมือ ตัดผม มัคคุเทศก์ และงานอื่นที่ประกาศกำหนด บางรายการถูกผ่อนคลายเป็นเงื่อนไขเฉพาะภายใต้ข้อตกลงระหว่างประเทศ การตั้งบริษัทไม่ทำให้ทำอาชีพสงวนได้ เพราะกฎหมายมองที่ลักษณะงานที่ทำจริง ไม่ใช่โครงสร้างผู้ถือหุ้น ทางที่ถูกต้องคือออกแบบตำแหน่งให้เป็นงานบริหารหรือวิชาชีพที่ไม่อยู่ในบัญชี และตรวจสอบรายการล่าสุดก่อนยื่น

EN: The reserved-occupation list covers traditional craft trades and a range of service jobs — wood carving, hand weaving, hairdressing, tour guiding and others as announced — with some entries conditionally relaxed under international agreements. Incorporating a company does not open a reserved occupation, because the law looks at the work actually performed rather than the shareholding structure. The correct approach is to define the role as a managerial or professional function outside the list, and to check the current list before filing.

ต้องมีสิทธิทำงานเสมอ แต่มีช่องทางแจ้งการทำงานอันจำเป็นและเร่งด่วนสำหรับงานระยะสั้นที่ไม่เกินกรอบวันที่กฎหมายกำหนด ใช้กับงานอย่างการติดตั้ง ซ่อมบำรุง ตรวจสอบเครื่องจักร หรือประชุมเชิงเทคนิค ต้องยื่นแจ้งก่อนเริ่มงาน ไม่ใช่หลังเริ่มแล้ว โดยแสดงสัญญาหรือหนังสือเชิญจากบริษัทในไทยและกำหนดการทำงาน ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือเข้ามาด้วยการยกเว้นวีซ่าแล้วลงมือทำงานทันทีโดยยังไม่มีการแจ้ง ซึ่งถือเป็นการทำงานโดยไม่ได้รับอนุญาต

EN: Authorisation is still required, but there is a notification channel for urgent and necessary work lasting no more than the statutory number of days, covering installation, maintenance, machine inspection and technical meetings. The notification must be filed before work begins, not afterwards, supported by the contract or invitation letter from the Thai company and a work schedule. The frequent mistake is entering visa-exempt and starting work immediately without filing, which counts as unauthorised employment.

จุดชี้ขาดคือสถานที่ที่ลงแรงทำงาน ไม่ใช่ที่ตั้งของนายจ้างหรือที่จ่ายเงินเดือน เมื่อทำงานอยู่ในราชอาณาจักร กฎหมายมองว่าเป็นการทำงานในไทย ทางที่เป็นระบบสำหรับผู้ทำงานทางไกลคือวีซ่าที่ออกแบบมาสำหรับกรณีนี้โดยเฉพาะ เช่น กลุ่ม LTR Work-from-Thailand Professional หรือวีซ่าประเภทที่กำหนดเงื่อนไขไว้ชัดเจน ควรตรวจเงื่อนไขคุณสมบัติของนายจ้างและรายได้ให้ครบก่อนวางแผนย้ายมาพำนักระยะยาว

EN: The decisive factor is where the work is physically performed, not where the employer sits or where salary is paid. Work carried out inside the Kingdom is treated as work in Thailand. The structured route for remote workers is a visa designed for that situation, such as the LTR Work-from-Thailand Professional category or another class with explicit conditions. Check the employer-eligibility and income conditions in full before planning a long-term move.

ลูกจ้างในระบบต้องขึ้นทะเบียนประกันสังคมโดยนายจ้างภายในกรอบเวลาที่กำหนดหลังเริ่มงาน และหักนำส่งเงินสมทบรายเดือน ด้านภาษี ผู้ที่อยู่ในไทยถึงเกณฑ์วันตามปีภาษีถือเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่เพื่อการภาษี ต้องยื่นแบบแสดงรายการเงินได้ประจำปี เอกสารสองกลุ่มนี้สำคัญเกินกว่าเรื่องปฏิบัติตามกฎหมาย เพราะหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายและประวัติประกันสังคมเป็นหลักฐานตั้งต้นที่ใช้ต่ออายุวีซ่าและใช้ยื่นขอถิ่นที่อยู่ถาวรในอนาคต

EN: Employees in the formal system must be registered for social security by the employer within the statutory period after starting work, with monthly contributions withheld. For tax, anyone present in Thailand for the threshold number of days in a tax year is a tax resident and must file an annual personal income tax return. Both matter beyond compliance: withholding certificates and the social security record are the baseline evidence used for visa extensions and, later, permanent residence applications.

แจ้งความที่สถานีตำรวจเพื่อขอใบแจ้งความเป็นหลักฐาน แล้วยื่นขอใบแทนกับสำนักงานจัดหางานที่ออกใบอนุญาต ภายในกรอบเวลาที่กำหนดนับจากวันที่ทราบเหตุ พร้อมรูปถ่ายและเอกสารนายจ้างชุดล่าสุด ในช่วงที่ยังไม่ได้รับใบแทน ควรพกสำเนาและใบรับคำขอไว้แสดง หากระบบของท่านเป็นใบอนุญาตดิจิทัล ให้ตรวจสถานะในระบบก่อน เพราะหลายกรณีเป็นเพียงการออกหลักฐานใหม่โดยไม่ต้องเริ่มกระบวนการทั้งหมด

EN: Report the loss at a police station to obtain a report, then apply for a replacement at the employment office that issued the permit, within the prescribed period from the date you became aware, with photographs and the employer's current documents. While waiting, carry a copy and the filing receipt. If your permit is held digitally, check the system record first — in many cases only a fresh credential is needed rather than a complete refiling.

ทำได้ในทางกฎหมาย แต่ต้องมีการอนุญาตครอบคลุมนายจ้างแต่ละราย ไม่ใช่ใช้ใบเดียวข้ามบริษัท ในทางปฏิบัติต้องยื่นเพิ่มรายการนายจ้างและสถานที่ทำงานให้ครบ พร้อมเอกสารนิติบุคคลของทุกบริษัท และต้องดูอัตราส่วนพนักงานไทยของแต่ละแห่งด้วย กรณีบริษัทในเครือมักง่ายกว่าเพราะเอกสารเชื่อมโยงกันได้ ประเด็นที่ต้องระวังคือการหักภาษีและเงินสมทบซ้ำซ้อน ควรวางโครงสร้างสัญญาให้ชัดตั้งแต่ต้น

EN: It is legally possible, but the authorisation must cover each employer — one permit cannot be stretched across companies. In practice you file to add each employer and workplace, supported by every company's corporate documents, and each entity's Thai-staff ratio is assessed. Affiliated companies are usually simpler because the corporate evidence links up. Watch the payroll side: withholding and contributions can be duplicated, so define the contract structure clearly from the outset.

ออกได้ แต่ต้องมี Re-entry Permit ก่อนออกทุกครั้ง ไม่เช่นนั้นการอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักรที่ค้างอยู่จะสิ้นสุดลงและต้องเริ่มขั้นตอนวีซ่าใหม่ ซึ่งกระทบไทม์ไลน์ของใบอนุญาตทำงานที่ยื่นค้างไว้ทั้งหมด อีกจุดที่ต้องระวังคือการเดินทางในวันที่นัดรับเอกสารหรือวันตรวจสถานประกอบการ ควรประสานกับผู้ยื่นเรื่องก่อนจองตั๋ว และเก็บหลักฐานการเข้าเมืองทุกครั้งเพราะใช้อ้างอิงในการนับรายงานตัว 90 วัน

EN: You can, but obtain a re-entry permit before every departure; otherwise the pending permission to stay lapses and the visa stage must be restarted, which disrupts the whole work-permit timeline. Also avoid travelling on a collection date or a scheduled workplace inspection — coordinate with whoever is handling the filing before booking. Keep every entry record, since the 90-day reporting count restarts from each new arrival.

หนังสือรับรองนิติบุคคลและบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นที่ยื่นต่อกรมการจัดหางานต้องเป็นฉบับที่ออกใหม่ไม่นาน โดยทั่วไปนับเป็นหลักเดือนไม่ใช่หลักปี ส่วนใบรับรองแพทย์ที่แสดงว่าไม่มีโรคต้องห้ามตามกฎหมายก็มีอายุสั้นเช่นกัน แนวปฏิบัติที่ปลอดภัยคือขอเอกสารกลุ่มอายุสั้นเป็นลำดับสุดท้าย หลังจากเอกสารต่างประเทศที่ต้องแปลและรับรองเสร็จแล้ว เพื่อไม่ให้หมดอายุระหว่างรอคิว และควรยืนยันกรอบเวลาล่าสุดกับสำนักงานพื้นที่ก่อนยื่น

EN: Company affidavits and shareholder lists submitted to the Department of Employment must be recently issued — the window is measured in months, not years — and the medical certificate confirming the absence of prohibited diseases is similarly short-lived. The safe sequence is to obtain the short-validity items last, after the foreign documents requiring translation and legalisation are finished, so nothing expires in a queue. Confirm the current windows with the provincial office before filing.

ใบอนุญาตทำงานผูกกับนายจ้างรายที่ระบุไว้ เมื่อสิ้นสุดการจ้าง นายจ้างเดิมต้องแจ้งการออกจากงานต่อกรมการจัดหางานตามกรอบเวลาที่กฎหมายกำหนด และนายจ้างใหม่ต้องยื่นขออนุญาตใหม่โดยแสดงเอกสารบริษัท ทุนจดทะเบียน และอัตราส่วนพนักงานไทยของตนเอง ขณะเดียวกันการอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักรที่อิงกับการจ้างงานเดิมจะถูกตัดสั้นลง จึงควรวางแผนให้วันสิ้นสุดสัญญาเดิมกับวันยื่นของนายจ้างใหม่ต่อเนื่องกัน และเก็บสำเนาหนังสือแจ้งออกไว้เป็นหลักฐานทุกครั้ง

EN: A Thai work permit is tied to the named employer. When employment ends, the outgoing employer must notify the Department of Employment within the statutory window, and the new employer files a fresh application supported by its own corporate documents, registered capital and Thai-staff ratio. The permission to stay linked to the previous job is shortened at the same time, so the end date of the old contract and the new employer's filing date should be planned back to back. Always keep a copy of the termination notification.

การถือหุ้นเฉยๆ ไม่ถือเป็นการทำงาน แต่หากลงมือปฏิบัติหน้าที่ เช่น ลงนามสัญญา บริหารงานประจำวัน เจรจากับลูกค้า หรือเข้าประชุมในฐานะผู้บริหาร ถือเป็นการทำงานที่ต้องมีใบอนุญาต ในทางปฏิบัติกรรมการต่างชาติที่มีชื่อในหนังสือรับรองมักถูกตรวจสอบเข้มกว่าพนักงานทั่วไป จึงควรขอใบอนุญาตให้ตรงกับตำแหน่งจริง และให้ข้อความในสัญญาจ้างกับขอบเขตงานในแบบคำขอสอดคล้องกัน เพื่อลดความเสี่ยงถูกตีความว่าทำงานเกินขอบเขตที่ได้รับอนุญาต

EN: Holding shares alone is not work, but performing duties — signing contracts, running day-to-day operations, negotiating with clients or attending meetings as an executive — is work that requires a permit. In practice a foreign director named in the company affidavit attracts closer scrutiny than an ordinary employee, so the permit should match the real role, and the employment contract must be consistent with the scope of work stated in the application to avoid being treated as working beyond the authorised scope.

การตรวจมุ่งยืนยันว่าธุรกิจมีอยู่จริงและตำแหน่งที่ขอสอดคล้องกับการดำเนินงาน สิ่งที่มักถูกดูคือป้ายชื่อบริษัทหน้าอาคาร พื้นที่ทำงานจริง โต๊ะของผู้ขออนุญาต หลักฐานพนักงานไทย และภาพถ่ายประกอบคำขอ การเตรียมตัวที่ดีคือให้ที่อยู่ในคำขอตรงกับที่อยู่ที่จดทะเบียน มีผู้รับผิดชอบอยู่ที่สำนักงานในวันตรวจ และเตรียมแฟ้มเอกสารบริษัทฉบับจริงไว้ให้ตรวจได้ทันที หากย้ายที่ตั้งควรแจ้งเปลี่ยนแปลงก่อน ไม่ควรปล่อยให้เจ้าหน้าที่ไปพบสำนักงานร้าง

EN: The inspection confirms the business genuinely exists and that the requested position fits the operation. Officers typically look for the company signboard, real working space, the applicant's desk, evidence of Thai employees and the photographs attached to the file. Prepare by making the application address identical to the registered address, keeping a responsible person on site on the inspection day, and having original corporate documents ready. If the office has moved, register the change first — an empty office found during inspection usually stalls the case.

ใบอนุญาตระบุสถานที่ทำงานไว้ หากงานจริงต้องเดินทางไปไซต์งานหรือสาขาอื่นเป็นประจำ ควรระบุสถานที่ทำงานให้ครอบคลุมตั้งแต่ตอนยื่น หรือแจ้งเพิ่มสถานที่ในภายหลัง แนวปฏิบัติที่ปลอดภัยคือให้หนังสือมอบหมายงานจากนายจ้างระบุไซต์งานและช่วงเวลาไว้ชัดเจน พร้อมพกสำเนาใบอนุญาตติดตัว การทำงานนอกสถานที่ที่ระบุโดยไม่มีหลักฐานรองรับอาจถูกตีความว่าทำงานผิดเงื่อนไข ซึ่งกระทบทั้งลูกจ้างและนายจ้าง

EN: The permit records the workplace. If the real job involves regular travel to sites or branches, list every location when filing or register additional locations later. The safe practice is a written assignment letter from the employer naming the site and the period, with a copy of the permit carried on site. Working at an unlisted location without supporting evidence can be treated as breaching the permit conditions, which exposes both the employee and the employer.

หลักการคือกฎหมายมองที่การทำงานในราชอาณาจักร ไม่ใช่ที่ตั้งของผู้จ่ายเงิน การนั่งทำงานในไทยให้ลูกค้าหรือบริษัทต่างประเทศจึงมีความเสี่ยงหากไม่มีสถานะรองรับ ปัจจุบันผู้ที่ทำงานทางไกลนิยมใช้วีซ่าประเภทที่ออกแบบมาสำหรับกิจกรรมนี้โดยเฉพาะ เช่น DTV หรือสถานะอื่นที่ระบุกิจกรรมไว้ชัด ไม่ควรอาศัยวีซ่าท่องเที่ยวเป็นการถาวร และหากเริ่มให้บริการลูกค้าในไทยหรือรับเงินจากนิติบุคคลไทย ควรทบทวนเป็นโครงสร้างจ้างงานที่มีใบอนุญาตทำงานเต็มรูปแบบ

EN: The law focuses on work performed inside Thailand, not on where the payer sits, so working from Thailand for overseas clients carries risk without a suitable status. Remote workers now generally rely on a visa designed for that activity, such as the DTV, or another status whose stated activity covers it, rather than treating a tourist visa as a long-term solution. Once you begin serving Thai clients or invoicing a Thai entity, move to a proper employment structure with a full work permit.

วีซ่าเกษียณอายุออกให้สำหรับการพำนัก ไม่ได้ให้สิทธิทำงาน หากต้องการทำงานหรือรับงานที่ปรึกษาที่มีค่าตอบแทน ต้องมีใบอนุญาตทำงานและมักต้องเปลี่ยนประเภทการตรวจลงตราให้สอดคล้องกับการจ้างงาน เพราะเงื่อนไขการต่ออายุของสองเส้นทางนี้ต่างกัน กรณีเป็นงานอาสาสมัครไม่รับค่าตอบแทนก็ยังอาจเข้าข่ายต้องมีใบอนุญาตประเภทที่เหมาะสม จึงควรตรวจสอบลักษณะงานจริงก่อนเริ่ม เพื่อไม่ให้กระทบสถานะการพำนักที่ถืออยู่

EN: A retirement visa grants residence, not the right to work. Paid employment or consultancy requires a work permit and usually a change of visa category to match the employment, because the extension conditions of the two routes differ. Even unpaid volunteer duties can fall within the definition of work and need the appropriate permit. Assess the actual nature of the role before starting, so the existing permission to stay is not jeopardised.

ลูกจ้างต่างชาติที่ทำงานให้นายจ้างในระบบโดยทั่วไปเข้าข่ายต้องขึ้นทะเบียนประกันสังคมเช่นเดียวกับลูกจ้างไทย นายจ้างมีหน้าที่แจ้งขึ้นทะเบียนภายในกรอบเวลาที่กำหนดหลังเริ่มงาน และหักนำส่งเงินสมทบตามอัตราที่ประกาศ ประโยชน์ที่ได้คือสิทธิรักษาพยาบาล กรณีว่างงาน และกรณีชราภาพ เอกสารประกันสังคมยังใช้เป็นหลักฐานสนับสนุนความต่อเนื่องของการจ้างงานเวลาต่ออายุใบอนุญาตทำงานและการตรวจลงตราได้ด้วย จึงควรเก็บสลิปนำส่งไว้ให้ครบทุกเดือน

EN: Foreign employees of a registered employer generally fall under the social security scheme on the same basis as Thai staff. The employer must register the employee within the prescribed period after the start date and remit contributions at the published rate, giving access to medical, unemployment and old-age benefits. Social security records also serve as supporting evidence of continuous employment at work-permit and visa-extension time, so keep every monthly remittance record on file.

เมื่อการจ้างงานสิ้นสุด ต้องดำเนินการยกเลิกใบอนุญาตกับกรมการจัดหางานและคืนเล่มหรือปิดสถานะในระบบดิจิทัลตามกรอบเวลาที่กำหนด ผู้ที่ไม่ดำเนินการอาจถูกปรับ และมีปัญหาเวลายื่นขอใบอนุญาตครั้งถัดไปเพราะประวัติค้างอยู่ในระบบ อีกด้านหนึ่งการอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักรจะถูกตัดสั้นลงหลังสิ้นสุดการจ้าง จึงควรตรวจวันสุดท้ายที่อยู่ได้ทันที และหากยังอยู่ต่อควรวางแผนเปลี่ยนประเภทการตรวจลงตราก่อนวันหมดอายุ

EN: When employment ends, the permit must be cancelled with the Department of Employment and the booklet returned or the digital record closed within the prescribed period. Failing to do so can attract a fine and complicates the next application because the record stays open in the system. Separately, the permission to stay is shortened after employment ends, so check the new final date immediately and, if you intend to remain, plan a change of visa category before it expires.

กฎหมายกำหนดโทษปรับสำหรับคนต่างด้าวที่ทำงานโดยไม่ได้รับอนุญาตหรือทำงานนอกขอบเขตที่ได้รับอนุญาต และมีโทษปรับที่สูงกว่าสำหรับนายจ้างที่รับคนต่างด้าวเข้าทำงานโดยไม่มีใบอนุญาต โดยคิดเป็นรายบุคคลที่จ้าง นอกจากค่าปรับแล้วยังอาจกระทบสิทธิยื่นขอใบอนุญาตในอนาคตและสถานะการพำนัก แนวทางที่ปลอดภัยคือไม่ให้เริ่มปฏิบัติงานก่อนได้รับอนุญาต และทบทวนขอบเขตงานทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนตำแหน่งหรือหน้าที่

EN: The law imposes fines on a foreigner who works without authorisation or beyond the authorised scope, and heavier fines on an employer who engages an unauthorised foreign worker, calculated per person employed. Beyond the fines, there can be consequences for future permit applications and for immigration status. The safe approach is never to begin duties before authorisation is granted, and to review the authorised scope whenever a role or set of duties changes.

การสมรสกับผู้มีสัญชาติไทยไม่ได้ให้สิทธิทำงานโดยอัตโนมัติ แต่ช่วยในมิติของการตรวจลงตราและเงื่อนไขบางประการของนายจ้าง เพราะผู้ถือสถานะพำนักในฐานะคู่สมรสไทยมักได้รับการผ่อนปรนเรื่องอัตราส่วนพนักงานไทยและทุนจดทะเบียนมากกว่ากรณีทั่วไป ทั้งนี้ยังต้องมีนายจ้างที่ยื่นเรื่องให้จริง มีตำแหน่งงานจริง และเอกสารทะเบียนสมรสต้องใช้ฉบับที่ทางการยอมรับ หากจดทะเบียนที่ต่างประเทศต้องผ่านการแปลและนิติกรณ์ก่อน

EN: Marriage to a Thai national does not grant the right to work automatically, but it helps on the immigration side and with some employer thresholds, since holders of spouse-based permission to stay are commonly given more lenient Thai-staff ratio and registered-capital treatment. You still need a genuine employer, a genuine position and a marriage certificate in an officially acceptable form — if the marriage was registered abroad, it must first be translated and legalised.

อัตราส่วนพนักงานไทยต่อคนต่างด้าวเป็นเกณฑ์มาตรฐานของกิจการทั่วไป แต่มีเส้นทางที่ใช้เกณฑ์ต่างออกไป เช่น กิจการที่ได้รับส่งเสริมการลงทุน กิจการในนิคมอุตสาหกรรมภายใต้กฎหมายเฉพาะ สำนักงานผู้แทน มูลนิธิและองค์กรไม่แสวงหากำไร ตลอดจนกรณีคู่สมรสของผู้มีสัญชาติไทย ทั้งนี้แต่ละเส้นทางมีเงื่อนไขทดแทนของตัวเอง เช่น เกณฑ์เงินลงทุน ขอบเขตกิจกรรมที่ทำได้ หรือการรายงานผลต่อหน่วยงานที่ให้สิทธิ จึงควรเลือกเส้นทางตั้งแต่ตอนวางโครงสร้างบริษัท

EN: The Thai-to-foreign staff ratio is the default rule for ordinary companies, but several routes use different criteria: investment-promoted projects, operations inside industrial estates under their own legislation, representative offices, foundations and non-profits, and applicants who are spouses of Thai nationals. Each alternative brings its own substitute conditions — investment thresholds, a restricted scope of permitted activities, or reporting duties to the granting agency — so the route should be chosen when the corporate structure is designed.

การรายงานตัวทุก 90 วันเป็นหน้าที่ของคนต่างด้าวที่พำนักต่อเนื่อง ทำได้ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ทางไปรษณีย์ หรือช่องทางออนไลน์ตามที่เปิดให้บริการ ส่วน TM.30 เป็นหน้าที่ของเจ้าบ้านหรือผู้ให้ที่พักที่ต้องแจ้งเมื่อมีคนต่างด้าวเข้าพัก การนับรอบ 90 วันจะเริ่มใหม่ทุกครั้งที่เดินทางเข้าประเทศ จึงควรเก็บใบรับแจ้งไว้ทุกครั้ง เพราะเอกสารสองชุดนี้มักถูกขอดูตอนต่ออายุการตรวจลงตราและตอนยื่นเรื่องกับกรมการจัดหางาน

EN: Foreigners staying continuously must report every 90 days at an immigration office, by post, or through the online channel where available. TM.30 is the duty of the house master or accommodation provider, who notifies the authorities when a foreigner takes up residence. The 90-day cycle restarts on every new entry to Thailand. Keep every acknowledgement slip: both records are routinely requested at visa-extension time and when filing with the Department of Employment.

ความไม่ตรงกันของชื่อเป็นสาเหตุที่พบบ่อยของการถูกขอเอกสารเพิ่ม แนวทางแก้คือจัดทำหนังสือรับรองความเป็นบุคคลเดียวกัน ลงนามโดยผู้มีอำนาจและผ่านการรับรองตามลำดับชั้น หรือขอให้สถาบันผู้ออกเอกสารออกฉบับใหม่ที่สะกดตรงกับหนังสือเดินทาง ในคำแปลภาษาไทยควรใช้การสะกดชุดเดียวกันทุกฉบับตลอดทั้งแฟ้ม ทั้งวุฒิการศึกษา ใบรับรองประสบการณ์ และทะเบียนสมรส เพื่อไม่ให้เจ้าหน้าที่ตีความว่าเป็นคนละบุคคล

EN: Name mismatches are a leading cause of document requests. The usual fixes are a one-and-the-same-person affidavit signed by an authorised officer and legalised through the proper chain, or a reissued certificate from the awarding institution matching the passport spelling. Whichever route is used, the Thai translation must apply one consistent spelling across the whole file — degree, experience letters and marriage certificate alike — so the officer does not read the documents as belonging to different people.

โรงเรียนในระบบมักต้องแสดงใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูหรือหนังสือผ่อนผันจากคุรุสภาประกอบการยื่นขอใบอนุญาตทำงาน ผู้ที่ยังไม่มีคุณวุฒิครูโดยตรงมักใช้หนังสือผ่อนผันในช่วงแรกและทยอยเก็บเงื่อนไขให้ครบ เอกสารที่ต้องเตรียมคู่กันเสมอคือวุฒิการศึกษาและใบตรวจประวัติอาชญากรรมจากประเทศต้นทาง ซึ่งต้องผ่านการรับรองและแปลตามลำดับชั้นก่อนใช้ในไทย จึงควรเริ่มขอเอกสารจากต่างประเทศล่วงหน้าหลายสัปดาห์ก่อนเปิดภาคเรียน

EN: Schools in the formal system normally must present a teaching licence or a waiver letter from the Teachers' Council alongside the work-permit filing. Teachers without a direct education qualification often start on a waiver and complete the requirements over time. Two documents always travel with it: the degree and a police clearance certificate from the home country, both legalised and translated through the proper chain before use in Thailand — so start the overseas requests several weeks before term begins.

ใบอนุญาตครอบคลุมเฉพาะนายจ้างและขอบเขตงานที่ระบุไว้ การรับงานเพิ่มจากผู้ว่าจ้างรายอื่นต้องมีการอนุญาตรองรับ ซึ่งทำได้โดยการเพิ่มนายจ้างในระบบตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด ไม่ใช่การตกลงกันเองระหว่างคู่สัญญา งานฟรีแลนซ์ที่ออกใบแจ้งหนี้ในนามบุคคลมีความเสี่ยงสูงเป็นพิเศษเพราะไม่มีนายจ้างรองรับ ทางเลือกที่มั่นคงกว่าคือจัดตั้งนิติบุคคลที่รองรับการจ้างตนเองอย่างถูกต้อง หรือทำสัญญาผ่านบริษัทที่มีใบอนุญาตให้อยู่แล้ว

EN: A permit covers only the named employer and scope of work. Additional engagements need their own authorisation, obtained by registering the extra employer under the applicable rules — not by private agreement between the parties. Freelance invoicing in a personal name is especially exposed because there is no employer behind it. More durable options are incorporating an entity that can lawfully employ you, or contracting through a company that already holds the necessary authorisation.

ระบบดิจิทัลช่วยให้ยื่นคำขอ อัปโหลดเอกสาร ติดตามสถานะ และแสดงใบอนุญาตในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ได้ ลดการถือเล่มกระดาษลงมาก แต่ในทางปฏิบัติหลายขั้นตอนยังต้องมีการยืนยันตัวตนหรือส่งต้นฉบับเอกสารบางรายการ และบางสำนักงานพื้นที่ยังนัดให้เข้าพบ ข้อควรระวังคือเอกสารสแกนต้องคมชัดครบทุกหน้า รวมหน้าที่มีตราประทับและลายเซ็นรับรอง เพราะไฟล์ที่อ่านไม่ออกคือสาเหตุที่ทำให้คำขอถูกตีกลับบ่อยที่สุด

EN: The digital system allows online submission, document upload, status tracking and an electronic permit, greatly reducing reliance on the paper booklet. In practice several steps still require identity verification or the submission of certain originals, and some provincial offices still schedule an in-person appointment. The main pitfall is scan quality: every page must be sharp and complete, including pages carrying stamps and certification signatures, because unreadable files are the most common reason a filing is bounced back.

ผู้ติดตามมักได้รับการตรวจลงตราประเภทผู้ติดตามซึ่งให้สิทธิพำนัก แต่ไม่ให้สิทธิทำงาน หากคู่สมรสต้องการทำงานต้องขอใบอนุญาตของตนเองพร้อมนายจ้างที่ยื่นเรื่องให้ เอกสารสำคัญของขั้นตอนนี้คือทะเบียนสมรสและสูติบัตรของบุตรที่ออกจากต่างประเทศ ซึ่งต้องผ่านการรับรองและแปลก่อนใช้กับหน่วยงานไทย บุตรที่จะเข้าเรียนโรงเรียนนานาชาติมักถูกขอเอกสารชุดเดียวกันนี้ จึงควรทำหลายชุดตั้งแต่แรกเพื่อลดรอบการขอเอกสารซ้ำ

EN: Dependants normally receive a dependant visa granting residence but not the right to work; a spouse who wants to work needs their own permit and an employer to file for it. The key documents are the marriage certificate and the children's birth certificates issued abroad, which must be legalised and translated before Thai agencies will accept them. International schools usually request the same set, so obtaining several certified copies at the outset avoids repeating the whole overseas request cycle.

ผู้ที่อยู่ในไทยถึงเกณฑ์จำนวนวันต่อปีภาษีจะถือเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษี และต้องยื่นแบบแสดงรายการเงินได้ประจำปี นายจ้างมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายและออกหนังสือรับรองการหักภาษีให้ เอกสารชุดนี้สำคัญมากเพราะมักถูกขอประกอบการต่ออายุการตรวจลงตราและใบอนุญาตทำงาน ผู้ที่มีเงินได้จากต่างประเทศควรตรวจสอบอนุสัญญาภาษีซ้อนระหว่างไทยกับประเทศต้นทาง และเก็บหลักฐานการเสียภาษีในต่างประเทศไว้ประกอบการพิจารณาเครดิตภาษี

EN: Anyone present in Thailand for the threshold number of days in a tax year is a tax resident and must file an annual personal income tax return. The employer withholds tax at source and issues a withholding certificate — a document frequently requested when extending both the visa and the work permit. If you also earn income abroad, check the double-tax treaty between Thailand and the source country and keep proof of foreign tax paid to support any credit claimed.

เส้นทางงานเร่งด่วนออกแบบสำหรับงานเฉพาะกิจระยะสั้น เช่น ติดตั้งเครื่องจักร ซ่อมบำรุงฉุกเฉิน หรือตรวจสอบระบบ โดยใช้การแจ้งพร้อมเอกสารสนับสนุนแทนการยื่นขอใบอนุญาตเต็มรูปแบบ ระยะเวลาที่ได้รับสั้นและต่ออายุได้จำกัด จึงไม่เหมาะกับการจ้างงานต่อเนื่อง ข้อควรระวังคือขอบเขตงานต้องตรงกับที่แจ้งจริง หากงานยืดเยื้อเกินกรอบเวลาที่ได้รับ ต้องเปลี่ยนไปใช้เส้นทางใบอนุญาตปกติก่อนวันหมดอายุ ไม่ใช่ทำงานต่อไปพลาง

EN: The urgent-work route is designed for short, one-off assignments such as machinery installation, emergency repairs or system inspections, using a notification with supporting documents instead of a full permit application. The period granted is short and only limitedly extendable, so it does not suit ongoing employment. The scope must match what was notified: if the job runs beyond the granted period, switch to the standard permit route before expiry rather than continuing to work in the meantime.

กรณีเล่มสูญหายควรแจ้งความเพื่อรับใบแจ้งความ แล้วยื่นขอใบแทนต่อกรมการจัดหางานพร้อมเอกสารยืนยันตัวตนและหนังสือรับรองจากนายจ้าง ระหว่างรอใบแทนควรพกสำเนาหน้าที่มีข้อมูลสำคัญและใบรับคำขอไว้แสดง กรณีระบบดิจิทัลอาจแสดงสถานะออนไลน์ได้เลย ทั้งนี้ควรดำเนินการทันทีไม่ปล่อยทิ้งไว้ เพราะการไม่มีหลักฐานแสดงสิทธิทำงานในวันที่ถูกตรวจสอบอาจนำไปสู่ปัญหาแม้ใบอนุญาตจะยังมีผลอยู่จริง

EN: If the booklet is lost, file a police report to obtain the report slip, then apply to the Department of Employment for a replacement with identity documents and an employer letter. While waiting, carry copies of the key pages and the application receipt; under the digital system the status can often be shown online. Act immediately — being unable to evidence your right to work during an inspection can create problems even though the permit itself remains valid.

แนวปฏิบัติที่ปลอดภัยคือเริ่มรวบรวมเอกสารล่วงหน้าประมาณหนึ่งถึงสองเดือนก่อนวันหมดอายุ เพราะรายการที่ควบคุมเวลาไม่ได้คือเอกสารจากต่างประเทศ งบการเงินที่ต้องรอผู้สอบบัญชี และคิวนัดของสำนักงานพื้นที่ ลำดับที่แนะนำคือจัดเตรียมเอกสารบริษัทและหลักฐานภาษีก่อน แล้วค่อยขอเอกสารกลุ่มอายุสั้นอย่างใบรับรองแพทย์เป็นลำดับสุดท้าย และควรตรวจสอบวันหมดอายุของการตรวจลงตราคู่ขนานไปด้วย เพราะสองรายการนี้มักไม่หมดอายุพร้อมกัน

EN: A safe practice is to start gathering documents one to two months before expiry, because the uncontrollable items are overseas documents, financial statements awaiting the auditor, and provincial office appointment queues. The recommended order is corporate documents and tax evidence first, then short-validity items such as the medical certificate last. Track the visa expiry date in parallel — the permit and the permission to stay rarely expire on the same day.