ใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว (FBL/FBC)

บัญชี 1 (ห้ามเด็ดขาด) เช่น การทำสื่อ หนังสือพิมพ์ ที่ดินเกษตร ปศุสัตว์ ประมงในน่านน้ำไทย ป่าไม้ธรรมชาติ ค้าที่ดิน — ต่างชาติทำไม่ได้ไม่ว่ากรณีใด บัญชี 2 (ต้องได้ FBL + ครม. อนุมัติ) เช่น ผลิตอาวุธ ขนส่งภายในประเทศ เหมืองแร่ ทำน้ำตาลจากอ้อย ต้องมีคนไทยถือ 40%+ และกรรมการไทย 2/5 บัญชี 3 (ต้องได้ FBL หรือเข้าเงื่อนไขยกเว้น) เช่น บริการทางกฎหมาย บัญชี วิศวกรรม สถาปัตย์ โฆษณา ก่อสร้าง ค้าปลีก/ค้าส่ง (ทุน < 100 ล้าน) โรงแรม ท่องเที่ยว — ส่วนใหญ่ของ SME ต่างชาติเข้าข่ายบัญชี 3

FBL เหมาะกับธุรกิจที่ไม่มีสิทธิ BOI และไม่ใช่สัญชาติที่มีสนธิสัญญา — ใช้เวลา 4–6 เดือนรวม due diligence และคณะกรรมการ FBC เหมาะเมื่อได้บัตร BOI แล้ว หรือเป็นบริษัทอเมริกันที่ยื่น Amity Treaty (ยกเว้นเฉพาะบัญชี 3 บางกิจการ) ใช้เวลา 30 วัน ญี่ปุ่น JTEPA — เปิดกว้างในธุรกิจ Trading, Consulting, R&D ออสเตรเลีย TAFTA — ค้าปลีกและบริการหลายประเภท เราวิเคราะห์ให้เห็นชัดว่าเส้นทางไหนต้นทุนต่ำกว่า ใช้เวลาน้อยกว่า และเปิดสิทธิ Work Permit ได้เร็วกว่า

คณะกรรมการฯ ให้น้ำหนัก 4 ด้าน: (1) ประโยชน์ต่อเศรษฐกิจไทย เช่น การจ้างงาน 20+ คนใน 3 ปี, ส่งออก, ทดแทนการนำเข้า (2) การถ่ายทอดเทคโนโลยีที่คนไทยยังไม่มี — ต้องระบุ Know-how ที่ชัด เช่น กระบวนการ, ซอฟต์แวร์เฉพาะ, IP (3) การไม่แย่งงานคนไทย — แสดง Value chain ที่ SME ไทยได้ Subcontract (4) ความยั่งยืน — ESG, Carbon neutrality, การใช้พลังงานสะอาด แผนธุรกิจของเรามีทั้ง Executive Summary, Market Analysis, Financial Projection 5 ปี, และ SWOT ที่เขียนภาษาไทยระดับราชการ พร้อมภาคผนวก MoU กับคู่ค้าไทย

DBD ตั้งชุดเฉพาะกิจไล่ตรวจโครงสร้าง 51:49 ที่มีสัญญาณ Nominee เช่น คนไทยไม่มีเงินลงทุนจริง (ต้องดู bank statement 6 เดือน), ไม่มีอำนาจตัดสินใจ, หุ้นบุริมสิทธิให้สิทธิออกเสียงต่ำผิดปกติ โทษหนักทั้งจำและปรับ รวมถึงยึดกิจการ ทางแก้ที่ปลอดภัย: ใช้ Structuring ที่ Convertible Debenture + Preferred Share ตามหลัก Substance-over-form โดยมีที่ปรึกษากฎหมายรับรอง หรือขอ FBL/FBC ตรงเลย

Foreign Business Act B.E. 2542 แบ่งกิจกรรมเป็น 3 บัญชี: List 1 (ห้ามเด็ดขาด เช่น สื่อ ที่ดิน เกษตรกรรมพื้นฐาน), List 2 (ต้อง ครม.อนุมัติ เช่น การรักษาความปลอดภัย ทรัพยากรธรรมชาติ) และ List 3 (ต้องขอ FBL เช่น บริการทั่วไป ค้าปลีก โฆษณา ก่อสร้าง) กิจกรรมที่พบบ่อยที่ต้อง FBL คือ Software Development แบบให้บริการลูกค้าไทย, Management Consulting, Trading บางประเภท และ e-commerce ที่ขายในไทย ทางลัดที่ประหยัดเวลาที่สุดคือ (1) US Treaty of Amity สำหรับพลเมืองอเมริกัน (2) BOI Certificate ที่ครอบคลุมกิจกรรม (3) Foreign Business Certificate (FBC) หากกิจการอยู่ในบัญชีที่ได้รับการยกเว้นจากสนธิสัญญาสองฝ่าย เช่น JTEPA สำหรับญี่ปุ่น TAFTA สำหรับออสเตรเลีย

แผนธุรกิจที่ยื่นพร้อมคำขอ FBL ไม่ใช่แค่ Pitch Deck — คณะกรรมการดู 5 มิติจริงจัง: (1) Technology Transfer มีแผนสอนพนักงานไทยชัดเจน มี KPI ต่อปี (2) Employment ต่อ 25 ล้านลงทุนต้องจ้างไทย 4 คนขั้นต่ำ (3) Local Content ใช้วัตถุดิบ/บริการในประเทศเท่าใด (4) Foreign Exchange นำเงินตราต่างประเทศเข้ากี่ล้านต่อปี (5) Impact ผลกระทบต่อผู้ประกอบการไทยรายเล็ก ประวัติที่เราช่วยได้รับอนุมัติ 20+ ราย ในช่วง 3 ปี ทำให้เราคาดเดาคำถามคณะกรรมการล่วงหน้าได้ เช่น หากขอทำ Consulting ต้องแสดง Case Study 3 โปรเจกต์ในภูมิภาคที่พิสูจน์ Know-how เพราะเป็นข้อโต้แย้งประจำที่ 'ที่ปรึกษาไทยทำแทนได้'

FBL (พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว 2542 บัญชี 3): เจ้าของต่างชาติ 100% ทุนขั้นต่ำ 3 ล้านบาทต่อ activity ใช้เวลา 60–90 วัน โดนภาษีนิติบุคคล 20% เต็ม US-Thai Treaty of Amity (1966): พลเมืองสหรัฐฯ ถือหุ้น 100% ได้ในเกือบทุกธุรกิจ ยกเว้น 6 sectors (banking, land, natural resources, transport, communications, professional services) ไม่ต้องขอ FBL แต่ยังเสียภาษี 20% BOI Section 33: ยกเว้นภาษี 3–13 ปี ตาม A1–B2 grading + ยกเว้น import duty เครื่องจักร + ถือครองที่ดินได้ ต้อง submit business plan และผ่าน matrix scoring ≥ 80/100 IEAT Section 44: ทางเลือกสำหรับ manufacturing ที่ต้องใช้พื้นที่ในนิคม — เราคำนวณ scenario 5 ปี เปรียบ effective tax rate ให้ทุกลูกค้า.