ร่างพินัยกรรมและตั้งผู้จัดการมรดก

แนวคิด: ทำสองฉบับที่ ‘รู้จักกัน’ (each will contains a limited-revocation clause referring to the other) ฉบับไทยเขียนภาษาไทย+อังกฤษคู่ขนาน ระบุเฉพาะทรัพย์ในไทย: บ้าน คอนโด รถ บัญชีธนาคารไทย กองทุนไทย ฉบับต่างประเทศ (drafted by counsel in that country) ครอบคลุมทรัพย์นอกไทย จุดสำคัญ: ต้องระบุ ‘ผู้จัดการมรดก’ คนละคนหรือให้อำนาจแยกกัน เพื่อไม่ให้ศาลหนึ่งต้องรอศาลอีกประเทศเสร็จก่อน

ที่ดิน — ต่างชาติรับมรดกที่ดินได้ตามกฎหมาย แต่ต้องขายภายใน 1 ปี (มาตรา 93 ประมวลกฎหมายที่ดิน) เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรีมหาดไทย ทางออก: จัดโครงสร้าง 30-year lease กลับสู่ Thai holding company หรือระบุขายและกระจายเป็นเงินให้ทายาทแทน คอนโดยกให้ต่างชาติได้แต่ต้องไม่ทำให้สัดส่วนต่างชาติในตึกเกิน 49% — เราตรวจ Foreign Quota ก่อนร่างพินัยกรรมทุกเคส

ศาลไทยชอบผู้จัดการมรดกที่อาศัยในไทย มีสัญชาติไทยหรือ Non-Immigrant Visa เหตุผลเรื่องการนัดฟังคำสั่งและเปิดบัญชีมรดก การเลือกทนายเป็นผู้จัดการมรดกร่วม (Co-Executor) ทำให้ครอบครัวไม่ต้องบินกลับไทยและเร่งกระบวนการ ค่าธรรมเนียมของทนายในฐานะผู้จัดการมรดก ปกติคิด 2–5% ของมูลค่ามรดก หรือคิดเป็นชั่วโมง แล้วแต่ตกลง

ตาม พรบ.ภาษีการรับมรดก 2558 ทายาทที่รับมรดกเกิน 100 ล้านบาทจากผู้ตายรายเดียว เสียภาษี 5% (สายตรง) หรือ 10% (อื่นๆ) ทางเลือกวางแผน: (1) ทยอยโอนก่อนเสียชีวิต (ภาษีการรับให้ 5% เฉพาะส่วนเกินปีละ 20 ล้าน) (2) จัดตั้ง Family Holding Company เพื่อโอนหุ้นแทนโอนทรัพย์ (3) ใช้ Life Insurance ที่ระบุผู้รับประโยชน์เพื่อไม่นับเป็นมรดก เราวิเคราะห์งบและเสนอแผน 3 scenarios ก่อนร่างพินัยกรรม

ประมวลกฎหมายแพ่งฯ มาตรา 1655–1672 รับรอง 5 รูปแบบ: (1) แบบธรรมดา — พิมพ์/เขียนพร้อมพยาน 2 คน เหมาะกับกรณีทั่วไป (2) แบบเขียนเองทั้งฉบับ — ผู้ทำเขียนด้วยลายมือตัวเอง ไม่ต้องมีพยานแต่ต้องระวังการอ่าน (3) แบบเอกสารฝ่ายเมือง — ทำที่อำเภอ ปลอดภัยที่สุดสำหรับทรัพย์สินสูง (4) แบบเอกสารลับ — ปิดผนึกส่งอำเภอ ใช้เมื่อไม่ต้องการเปิดเผยเนื้อหาก่อนเสียชีวิต (5) แบบทำด้วยวาจา — ใช้เฉพาะกรณีอันตรายฉุกเฉิน 15 วัน สำหรับต่างชาติที่มีทรัพย์สินในหลายประเทศ เราแนะนำทำพินัยกรรม 2 ฉบับ: ฉบับไทยครอบคลุมทรัพย์สินในไทย (คอนโด, บัญชี, หุ้น) และฉบับ Home Country ครอบคลุมทรัพย์สินต่างประเทศ โดยระบุ Non-revocation Clause ไม่ให้ยกเลิกกันเอง ป้องกันสถานะ Intestate ในเขตอำนาจใดๆ

ไทยจัดเก็บภาษีการรับมรดกตาม พรบ.ภาษีการรับมรดก 2558: บุพการี/ผู้สืบสันดานเสียภาษี 5% ผู้อื่น 10% เฉพาะส่วนที่เกิน 100 ล้านบาท/ผู้รับ ทรัพย์สินที่ต้องเสียภาษี: อสังหาริมทรัพย์, หลักทรัพย์จดทะเบียน, เงินฝาก, ยานพาหนะจดทะเบียน ไม่รวมสังหาริมทรัพย์ทั่วไป — โดยตัวเลข 100 ล้านนี้ทำให้ครอบครัวส่วนใหญ่ไม่เสียภาษีมรดก แต่ต้องเสียค่าธรรมเนียมโอน เช่น ที่ดิน/คอนโด 2% ของราคาประเมิน (ลดครึ่งเมื่อเป็นการรับมรดกจากบุพการี/ผู้สืบสันดาน) ขั้นตอนโอน: ยื่นคำร้องต่อศาลตั้งผู้จัดการมรดก (2–3 เดือน) → ประกาศเจ้าหนี้ (60 วัน) → โอนทรัพย์ที่แต่ละหน่วยงาน เราจัดการทั้งกระบวนการเพื่อให้ทายาทไม่ต้องรอ 6+ เดือนก่อนใช้ทรัพย์ได้